Στις αρχές Ιούνη δημοσιεύτηκε μια έρευνα του έρευνα του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με τίτλο «Οι πολλαπλές πτυχές της ανισότητας στην Ελλάδα». Η μελέτη εστιάζει στην εξής αντίφαση: πως παρά το ότι οι επίσημοι δείκτες ανισότητας έχουν «βελτιωθεί» την τελευταία δεκαετία (λόγω μείωσης επίσημης ανεργίας, ονομαστικές αυξήσεις μισθών κλπ), η καθημερινότητα της πλειοψηφίας του πληθυσμού εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από οικονομική ανασφάλεια, περιορισμένες δυνατότητες και δυσκολία πρόσβασης σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Συγκεκριμένα, το 68% των νοικοκυριών δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα, έναντι 19% στην ΕΕ.
Ένα από τα βασικότερα προβλήματα είναι η στέγαση. Το 60% του εισοδήματος των πιο ευάλωτων οικονομικά νοικοκυριών (όσων ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας) βασικά ξοδεύεται για να καλύψει στεγαστικές ανάγκες. Το συνολικό κόστος στέγασης στην Ελλάδα παραμένει από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, η αδυναμία κάλυψης ενεργειακών και στεγαστικών υποχρεώσεων έχει επιδεινωθεί, ενώ η στεγαστική επισφάλεια συνδέεται με γενικότερη κοινωνική επισφάλεια (στην εκπαίδευση, την εργασία κλπ).
Και στην Υγεία τα πράγματα δεν είναι καθόλου καλύτερα. Οι μεγαλοστομίες του υπουργού Άδωνι Γεωργιάδη κάθε φορά που κόβει μια κορδέλα, είναι ωμά ψέματα. 3 στα 10 άτομα που ανήκουν στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα δηλώνουν ότι δεν μπορούν να καλύψουν ανάγκες που έχουν να κάνουν με την υγεία τους. Συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι οι οικονομικές ανισότητες μεταφράζονται σε σημαντικές διαφορές στην κατάσταση υγείας και στο προσδόκιμο υγιούς ζωής. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το ότι στην Ελλάδα καταγράφεται ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικών δαπανών υγείας στην ΕΕ.
***
Η συγκεκριμένη μελέτη του ΙΟΒΕ δεν είναι ούτε η μοναδική, ούτε η πιο αποκαλυπτική. Ανάλογα στοιχεία επιβεβαιώνει και μια έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ) της ΓΣΕΒΕΕ που δημοσιεύτηκε τον περασμένο Φλεβάρη, με θέμα «Εισόδημα & Δαπάνες Νοικοκυριών 2025».
Τα κεντρικά της συμπεράσματα είναι αποκαλυπτικά:
- 6 στα 10 νοικοκυριά λένε ότι δεν μπορούν να βγάλουν τον μήνα.
- Το εισόδημά τους επαρκεί κατά μέσο όρο για τις πρώτες 18 ημέρες.
- 8 στα 10 δεν μπορούν να αποταμιεύσουν ούτε 1 ευρώ.
- 1 στα 4 έχει χρέη σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία.
- 1 στα 2 πρέπει να κάνει περικοπές για να καλύψει τα αναγκαία.
***
Μελέτες και έρευνες αυτού του είδους στην πράξη αποτυπώνουν με στοιχεία και αριθμούς αυτό που η κοινωνία βιώνει στο πετσί της. Όταν όμως αυτά τα συμπεράσματα δεν βγαίνουν από τα χείλη της Αριστεράς αλλά από θεσμικά, όπως π.χ. ο ΙΟΒΕ, τότε οι κυβερνητικές κραυγές περί οικονομικής ανάπτυξης που «όλη η κοινωνία γεύεται τους καρπούς της», πάνε περίπατο ακόμα και για τους πιο δύσπιστους.
Η κυβέρνηση είναι για ακόμα μια φορά στριμωγμένη και εγκλωβισμένη ανάμεσα σε τόνους σκανδάλων (διαβάστε για το πιο πρόσφατο στη διπλανή στήλη), εξυπηρέτησης συμφερόντων των μεγαλοεπιχειρηματιών που τη στηρίζουν, και στο να βρει κάνα ξεροκόμματο επιδοματικού χαρακτήρα να πετάξει στον λαό, μπας και την ξαναψηφίσει. Σε αυτό το πλαίσιο προσπαθεί με νύχια και με δόντια (και με ωμά ψέματα) να παρουσιάσει μια επίπλαστη εικόνα για την πραγματικότητα, λες και απευθύνεται σε εξωγήινους που ζουν σε άλλον πλανήτη.
Ο κόσμος όμως δεν «τσιμπάει».
- Περισσότεροι από 8 στους 10 θεωρούν ότι ο πλούτος στην Ελλάδα δεν κατανέμεται δίκαια μεταξύ επιχειρηματιών και εργαζομένων.
- Πάνω από 8 στους 10 πιστεύουν ότι η κρατική πολιτική ευνοεί κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Αυτά είναι μόνο δύο από τα σημεία μιας ακόμα ενδιαφέρουσας έρευνας, του Eteron, για την «Οικονομική Δικαιοσύνη στην Ελλάδα».
Ασφαλώς το ζήτημα δεν είναι μόνο οι διαπιστώσεις. Αυτό είναι μόνο η αρχή. Ούτε είναι αρκετό να στρέφονται τα βέλη κατά της ΝΔ και μόνο. Για να αλλάξουν πραγματικά όλα τα παραπάνω υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας, απαιτούνται ευρύτερες ανατροπές. Γι’ αυτό χρειάζεται να χτιστούν οι δυνάμεις της ανατρεπτικής Αριστεράς που όχι απλά θα απαντούν στα σημερινά προβλήματα της κοινωνίας, αλλά θα τα συνδέουν με την ανάγκη σύγκρουσης με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, στοχεύοντας στον πυρήνα του καπιταλιστικού συστήματος.
