Το παρακάτω κείμενο είναι βασισμένο στην εισήγηση του Τάκη Γιαννόπουλου στην συζήτηση «Πως αντιμετωπίζουμε τους πυρήνες φασιστών στα σχολεία» που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του 33ου κάμπινγκ Antinazizone-YRE. Η εισήγηση της Ολυμπίας Γεώργα έχει δημοσιευτεί εδώ, ενώ αυτή του Αχιλλέα Λύρα θα δημοσιευτεί τις επόμενες μέρες. Θα βρείτε τις εισηγήσεις του κάμπινγκ που ήδη έχουν δημοσιευτεί ή θα δημοσιευτούν εδώ.
«Το σκηνικό το φετινό καλοκαίρι στην παραλία του Σχοινιά. Μια παρέα παιδιών δίπλα στην θάλασσα φωνάζουν το σύνθημα Αίμα – τιμή – Χρυσή Αυγή. Ήμουν κοντά τους πάγωσα»
(Από ομιλία της Μάγδα Φύσσα στην εκδήλωση του Αντιφασιστικού Δικτύου Παιδείας στα πλαίσια του φετινού αντιρατσιστικού φεστιβάλ Αθήνας)
Ας φανταστούμε το σκηνικό. Η μάνα ενός ανθρώπου που σκότωσαν οι φασίστες, 13 χρόνια μετά ακούει από νέα παιδιά το σύνθημα που εξυμνεί τους δολοφόνους του παιδιού της.
Ο φύρερ Μιχαλολιάκος περιγράφει ως εξής την κατάσταση στα σχολεία:
«Δεν είναι μόνο η Πετρούπολη στην Αττική που έγραψαν οι εφημερίδες. Δεν είναι μόνο η Σταυρούπολη στη Θεσσαλονίκη που έσπειρε πανικό στα ΜΜΕ. Δεν είναι μόνο ο Βόλος και η Δράμα που γίνονται θέμα συζήτησης. Είναι σε ολόκληρη την Ελλάδα! Σε κάθε λύκειο υπάρχουν ομάδες μελλοντικών Χρυσαυγιτών που φορούν μαύρα ρούχα και φωνάζουν το σύνθημα: ΑΙΜΑ ΤΙΜΗ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ. Ξεσηκώνονται αυθόρμητα και ανοργάνωτα αλλά δίχως δηλώσεις μετανοίας και αποκηρύξεις των “ακραίων”».
Πλέον δεν πρόκειται για την γενική άνοδο της ακροδεξιάς που αποτελεί εγχώριο και διεθνές φαινόμενο. Αλλά για την συγκεκριμένη επανεμφάνιση του νεοφασισμού με κέντρο δράσης τα σχολεία και την νεολαία.
Χωρίς να είναι οι μόνοι, οι 2 κύριοι φορείς αυτής της επανεμφάνισης είναι η Χρυσή Αυγή και ο Κασιδιάρης.
Η Χρυσή Αυγή βασισμένη στο μοντέλο της δικής της πολύχρονης εμπειρίας που την ανέδειξε ως και τρίτο κόμμα στην βουλή και ο Κασιδιάρης που παριστάνει το νέο και άφθαρτο προϊόν φορώντας μπλούζες με επιγραφή antisystem στις ομιλίες του και έχοντας την δημόσια εκφρασμένη υποστήριξη βαθύπλουτων καπιταλιστών όπως ο Έλον Μασκ και ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος του ομίλου ΒΙΑΝΕΞ και της ΚΑΕ Παναθηναϊκός.
Η έμφαση των φασιστών στην νεολαία δεν είναι πρωτόγνωρη. Τα απανταχού φασιστικά καθεστώτα των προηγούμενων δεκαετιών έδωσαν ιδιαίτερο βάρος στην εκπαίδευση και στα σχολεία θέλοντας να διευρύνουν την κοινωνική τους βάση και να δώσουν μέλλον στις οργανωτικές δυνάμεις τους.
Η ιστορική εμπειρία της εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας
Στη Γερμανία το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα (Ναζί) και η οργάνωση της νεολαίας του (Χιτλερική Νεολαία) μετά τη διάλυση των άλλων πολιτικών κομμάτων και οργανώσεων των νέων (Ιούλιος 1933), επεδίωξε συστηματικά να αποχτήσει και τον έλεγχο της εσωτερικής λειτουργίας των σχολείων, κυρίως του παλαιού κλασικού γυμνασίου. Με ιδεολογικούς συνοδοιπόρους τον «Εθνικοσοσιαλιστικό Σύνδεσμο των Εκπαιδευτικών», ο μηχανισμός της Χιτλερικής Νεολαίας με την καθοδήγηση του B. Von Schirach, στράφηκε, μετά τη στρατολόγηση μεγάλου μέρους των μαθητών, εναντίον φιλελεύθερων και προοδευτικών εκπαιδευτικών. Με τη διακίνηση ψηφισμάτων εναντίον τους, την εισβολή μελών του σε σχολικές αίθουσες στη διάρκεια των παραδόσεων, την εκτόξευση απειλών και την άσκηση σωματικής βίας σε βάρος διδασκόντων και κυρίως με την τοποθέτηση στα σχολεία ενός μέλους της Χιτλερικής Νεολαίας με καθήκοντα «φρουρού της σχολικής νεολαίας» συνέτεινε στην κατάρρευση της παραδοσιακής διδασκαλικής αυθεντίας, στην τρομοκράτηση εκπαιδευτικών και συνακόλουθα σε παραίτηση πολλών από τους πιο «καλούς», σύμφωνα με τα έως τότε ακαδημαϊκά και διδακτικά κριτήρια.
- Από το 1936 και ύστερα ο μηχανισμός της Χιτλερικής νεολαίας επέβαλε την αύξηση των ωρών της Γυμναστικής και των αθλημάτων στο Πρόγραμμα, τον περιορισμό και την κατάργηση των σχολικών εργασιών στο σπίτι, την καθιέρωση σχολικών εορτών και την αύξηση του χρόνου των διακοπών. Εφάρμοσε πρωτόγνωρες διευκολύνσεις στις εξετάσεις και συνέτεινε στην υποβάθμιση των αυστηρά ακαδημαϊκών κριτηρίων προαγωγής των μαθητών/τριών στις επόμενες βαθμίδες. Όλα αυτά συμβάδιζαν με την ανοιχτή εθνικοσοσιαλιστική προπαγάνδα-ιδεολογία στα κείμενα των σχολικών βιβλίων, ιδιαίτερα των εγχειριδίων Ιστορίας με βάση τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα του 1938.
- Η συστηματική υπονόμευση και τελικά διάλυση του γερμανικού αστικού σχολείου της περιόδου πριν το 1933, μόλο που φάνταζε στα μάτια των ηγετών του κόμματος και της νεολαίας επαναστατική, δεν οδήγησε σε μια νέα συνεκτική εναλλακτική πρόταση για το σχολείο. Αντίθετα, οι διαλυτικές διαδικασίες είχαν ως αποτέλεσμα την αισθητή έλλειψη καταρτισμένου διδακτικού προσωπικού, την κατάργηση της πανεπιστημιακής του εκπαίδευσης, τη μείωση του χρόνου υποχρεωτικής εκπαίδευσης από 9 σε 8 χρόνια και την πρόχειρη αναδιοργάνωση του λεγόμενου «Μέσου σχολείου». Κυρίως όμως είχαν ως αποτέλεσμα την ίδρυση ενός νέου παράλληλου σχολικού δικτύου, προορισμένου αποκλειστικά για την εκπαίδευση της νέας κομματικής γενιάς. Επρόκειτο για τα ιδρύματα με την επωνυμία «Αδόλφος Χίτλερ» (προς το τέλος του πολέμου ιδρύθηκαν 12 τέτοια σχολεία με 2.027 μαθητές), για τα «Εθνικοπολιτικά Ινστιτούτα της Εκπαίδευσης» (Napola) και άλλα παρόμοια.
Παρόμοιας λογικής τακτικές ακολούθησαν και άλλα φασιστικά καθεστώτα της εποχής.
- Στην Ιταλία του Μουσολίνι, ιδρύθηκε η Opera Nazionale Balilla, μια οργάνωση που στόχευε στη στρατιωτικοποίηση των παιδιών από την ηλικία των 8 ετών, γαλουχώντας τα με την ιδέα της απόλυτης υπακοής στον ηγέτη.
- Στην Ελλάδα της Δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, ο Ιωάννης Μεταξάς ίδρυσε την ΕΟΝ (Εθνική Οργάνωση Νεολαίας), επιβάλλοντας αναγκαστική εγγραφή και στολή στους μαθητές, επιδιώκοντας την ομογενοποίηση και τον απόλυτο έλεγχο της σκέψης.
Σήμερα σε συνθήκες βαθιάς και πολύπλευρης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης όπου η σημερινή νέα γενιά θα ζήσει χειρότερα από τις προηγούμενες, οι φασίστες δίνουν εύκολες και εύπεπτες απαντήσεις. Οι απαντήσεις αυτές είναι ανιστόρητες, ανορθολογικές, αντιεπιστημονικές και βαθιά αντιδραστικές. Ωστόσο βρίσκουν ακροατήρια στα θολά νερά της τυφλής οργής, της απογοήτευσης και της σύγχυσης που προκαλεί η έλλειψη μιας πειστικής και μαζικής πολιτικής εναλλακτικής από την μεριά της αριστεράς. Μιας αριστεράς που όταν δεν υποτιμά την σημασία και την αυτοτέλεια του αντιφασιστικού αγώνα, βυθίζεται στην δίνη του κατακερματισμού, του σεκταρισμού και του συμβιβασμού-εκφυλισμού σε κάθε ιστορική ευκαιρία ανάληψης κυβερνητικής εξουσίας του ΠΑΣΟΚ παλιότερα και του ΣΥΡΙΖΑ πιο πρόσφατα.
Θέσεις όπως αυτές της Μεγάλης Αντικατάστασης όπου υποτίθεται επιδιώκεται η αντικατάσταση της Λευκής φυλής από μουσουλμάνους και μαύρους, συνδυασμένες με μισογυνικές, ομοφοβικές, μισαναπηρικές απόψεις κανονικά θα έπρεπε ήδη να βρίσκονται στο μουσείο της ανθρώπινης ηλιθιότητας.
Όμως όχι μόνο δεν συμβαίνει αυτό αλλά αντίθετα υιοθετούνται και αναπαράγονται στο ανώτερο επίπεδο από πολιτικές ηγεσίες, ΜΜΕ, φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και εκπαιδευτικά ινστιτούτα.
Στις ΗΠΑ τα βιβλία του Δαρβίνου εξοβελίζονται από την εκπαίδευση σε μια σειρά πολιτείες ενώ σύμφωνα με έρευνες ένα μεγάλο ποσοστό της νεολαίας στις ΗΠΑ αγνοεί ή δεν είναι σίγουρο για το τι ήταν το Ολοκαύτωμα.
Το νέο βιβλίο Πολιτικής Αγωγής στην Ελλάδα
Το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής που διδάσκεται στην Γ Γυμνασίου είναι πλέον το μοναδικό μάθημα κοινωνικών επιστημών που απέμεινε στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Διόλου τυχαία σε αυτό το μάθημα και στα πλαίσια της πολιτικής του πολλαπλού βιβλίου επιλέχτηκε από το υπουργείο Παιδείας το εξής ένα: αυτό του Παύλου Μάραντου. Ποιος είναι ο Παύλος Μάραντος; Ένας εκπαιδευτικός σε θέσεις ευθύνης στα υπουργεία παιδείας πολλών κυβερνήσεων, που στον αποχαιρετιστήριο λόγο του στις 18/2/2019 είπε τα εξής:
«..Κάποιοι δεν μπορούν να καταλάβουν ότι “Οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι εκτελεστές του κράτους και υπηρετούν το Λαό” (Άρθρο 103, παρ. 1, του Συντάγματος). Εν προκειμένω, όσον αφορά την εκπαίδευση, όλοι οι εκπαιδευτικοί και οι διοικητικοί είναι υποχρεωμένοι να εφαρμόζουν την εκάστοτε κυβερνητική εκπαιδευτική πολιτική. Και αν δεν θέλουν να την εφαρμόσουν, δεν την πολεμούν, αλλά οφείλουν να παραιτηθούν. Και αυτό ισχύει για όλους, χωρίς εξαίρεση…»
Παύλος Μάραντος
Σύμβουλος Α΄ ΥΠΕΠΘ
Αυτά θέλει να διδάξει στα παιδιά αυτός ο συγγραφέας. Πλήρη υπακοή στις κυβερνήσεις. Και απειλές απόλυσης σε όσους εκπαιδευτικούς δεν συμμορφώνονται. Πλήρως κατανοητό γιατί επιλέχθηκε από την σημερινή ηγεσία του υπουργείου Παιδείας.
Όσο για το περιεχόμενο του βιβλίου του;
Η επιστολή διαμαρτυρίας του Συλλόγου Ελλήνων Κοινωνιολόγων τα λέει όλα και πολύ καθαρά:
Eπιστολή διαμαρτυρίας για το σχολικό εγχειρίδιο της Γ΄ Γυμνασίου, για το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής
Ο Σύλλογος Ελλήνων Κοινωνιολόγων με την παρούσα επιστολή του εκφράζει την έντονη αντίδραση και τον προβληματισμό του, για την έγκριση από το ΙΕΠ του σχολικού εγχειριδίου της Γ΄ Γυμνασίου, με συγγραφέα τον Παύλο Μάραντο, το οποίο προορίζεται για το μάθημα της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής που θα διδάσκεται από το 2027-28, καθώς είναι το μοναδικό βιβλίο που κατατέθηκε στα πλαίσια του θεσμού του πολλαπλού βιβλίου.
Πρόκειται για ένα βιβλίο κακογραμμένο, αναχρονιστικό και αντιεπιστημονικό, με προσβλητικές όσο και ανατριχιαστικές προσεγγίσεις κυρίως σε θέματα ισότητας φύλων, γάμου, κοινωνικών ρόλων, ακόμα και για την έμφυλη βία και το βιασμό.
Σε αρκετά σημεία εκφράζει το συντηρητισμό, αναπαράγει την πατριαρχία και αναδύει συνειδητά ή ασυνείδητα ομοφοβικές αντιλήψεις. Απουσιάζουν βασικές κοινωνιολογικές θεματικές, από το μοναδικό πλέον μάθημα κοινωνικών επιστημών που απόμεινε στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπως οι κοινωνικές ανισότητες, η κοινωνική διαφοροποίηση, οι κοινωνικές θέσεις και ρόλοι, οι κοινωνικοί θεσμοί και οι λειτουργίες τους, η διαδικασία της κοινωνικοποίησης και ο κοινωνικός έλεγχος η ανάλυση και διαμόρφωση στερεοτύπων και προκαταλήψεων και τα αποτελέσματά τους.
Δεν λαμβάνει επίσης υπόψη τις σύγχρονες επιστημονικές κοινωνιολογικές και πολιτικές θεωρίες και δεν βασίζεται σε καμία παιδαγωγική αρχή συμβατή με το πνεύμα της εποχής του….
«… Τα βαθύτερα αίτια της επιθετικής και βίαιης συμπεριφοράς είναι τα ανικανοποίητα ένστικτα και οι ανικανοποίητες συναισθηματικές ανάγκες. Είναι και η έλλειψη αγάπης και αξιών των γονέων που διαμορφώνουν τα παιδιά.» Οι αντιλήψεις αυτές του συγγραφέα, συνδέουν την έμφυλη βία με συμπλέγματα κατωτερότητας και διαταραχές του θύτη, ψυχολογικοποιούν ένα καθαρά κοινωνικό φαινόμενο και αγνοούν τα κοινωνικά αίτια της βίας.
β) το βιβλίο αναπαράγει στερεότυπα και πατριαρχικές αντιλήψεις συνδέοντάς τα με την κοινωνική ανάπτυξη. Η αναφορά σε παραδοσιακούς ρόλους (το κορίτσι μαγειρεύει, το αγόρι μαστορεύει) έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες για την έμφυλη ισότητα. Στην ηλικία των 14-15 ετών (Γ΄ Γυμνασίου), οι έφηβοι διαμορφώνουν την ταυτότητά τους. Όταν το επίσημο σχολικό εγχειρίδιο εγκλωβίζει τα φύλα σε παρωχημένους ρόλους, περιορίζει την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των μαθητών και συντηρεί τις κοινωνικές ανισότητες.
γ) το βιβλίο οδηγεί σε γνωστική ασυμφωνία (Cognitive Dissonance) καθώς ορίζει την οικογένεια αποκλειστικά ως ένωση ατόμων διαφορετικού φύλου, αγνοώντας τη θεσμοθετημένη πραγματικότητα (πολιτικός γάμος ομόφυλων ζευγαριών). Δημιουργείται «γνωστική ασυμφωνία» στους μαθητές, καθώς αυτά που βλέπουν γύρω τους στην κοινωνία και τον νόμο έρχονται σε σύγκρουση με όσα διδάσκονται στο σχολείο. Παράλληλα, η προσέγγιση αυτή περιθωριοποιεί παιδιά που μπορεί να μεγαλώνουν σε εναλλακτικές μορφές οικογένειας, προκαλώντας τους αίσθημα αποκλεισμού…»
Αυτός είναι ο κ. Μάραντος και η πολιτική της υπουργού παιδείας κας Ζαχαράκη. Αν τους αφήσουμε είναι ικανοί να φέρουν στα σχολεία για ηθοπλαστική διδασκαλία Άδωνη, Βορίδη και Πλεύρη.
Η άλλη όψη: σε ένα γυμνάσιο της Κρήτης
Σε ένα γυμνάσιο στο Ατσιπόπουλο του νομού Ρεθύμνης μια καθηγήτρια, η Λειλά Σαλμάν, είχε μια διαφορετική αντίληψη. Στο συγκεκριμένο μάθημα Κοινωνικής και πολιτικής Αγωγής της Γ Γυμνασίου επέλεξε να φέρει στο σχολείο τους δικηγόρους πολιτικής αγωγής στην δίκη της Χρυσής Αυγής Χρύσα Παπαδοπούλου και Κώστα Σκαρμέα. Ο λόγος; Στο συγκεκριμένο σχολείο δρα και προσπαθεί να επιβάλλει τους νόμους της μια ομάδα μαθητών χρυσαυγιτών. Οι δύο δικηγόροι επέλεξαν να μην κάνουν εισαγωγική ομιλία αλλά να θέσουν ερωτήματα και να προκαλέσουν διάλογο. Από τα 80 παιδιά που παραβρέθηκαν στο συγκεκριμένο μάθημα οι 8 ήταν χρυσαυγίτες. Προσπάθησαν αρχικά με ειρωνείες και δήθεν αθώα ερωτήματα να αντιπαρατεθούν στους 2 δικηγόρους. Τα υπόλοιπα παιδιά άκουσαν πράγματα που δεν είχαν ξανακούσει για την Χρυσή Αυγή. Μετά το τέλος του μαθήματος η καθηγήτρια έβαλε έκθεση στους μαθητές με βασικό θέμα το τι κατάλαβαν από το συγκεκριμένο μάθημα. Πέρα από τους Χρυσαυγίτες όλοι δήλωσαν ενθουσιασμένοι από το μάθημα. Την επόμενη ημέρα η μητέρα ενός από τους Χρυσαυγίτες επικοινώνησε με τη κα Σαλμάν για να της πει ότι την ευχαριστεί γιατί ήταν η πρώτη φορά μετά από 3 χρόνια που μπόρεσαν οι γονείς να μιλήσουν ήρεμα με το παιδί τους για το θέμα του φασισμού.
Τι να κάνουμε
Αυτό που έγινε στο Ατσιπόπουλο Ρεθύμνου πρέπει να γίνει σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας. Οι καθηγητές της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής πρέπει να πρωτοστατήσουν και να συντονιστούν με αυτό τον στόχο. Και βέβαια δίπλα τους πρέπει να σταθούν όλοι οι συνδικαλιστικοί, αντιφασιστικοί και κοινωνικοί φορείς γιατί θα δεχτούν πόλεμο.
Κάθε μικρή νίκη, κάθε ρωγμή στο φασιστικό μπλοκ, κάνει τον φόβο να αλλάζει στρατόπεδο. Την γνώση να υπερνικά την άγνοια. Να αναδεικνύει ότι σε τελική ανάλυση οι φασίστες είναι μειοψηφία. Επιβιώνουν όσο η αντιφασιστική πλειοψηφία παραμένει σιωπηλή, ανοργάνωτη, διχασμένη, ανήμπορη.
Κάθε ιστορικό γεγονός που γίνεται απόπειρα φασιστικού αναθεωρητισμού πρέπει να απαντιέται. Απλά, λιτά και τεκμηριωμένα. Ποιος είπε το ΌΧΙ την 28η Οκτωβρίου, το Πολυτεχνείο, η επανάσταση του ‘21, η δικτατορία του 1967, πρέπει να γίνουν πεδία δημιουργικής ενημέρωσης και αντιπαράθεσης όπου χρειαστεί.
Κάθε απόπειρα των φασιστών να τραμπουκίσουν ή να απειλήσουν πρέπει να απαντιέται άμεσα και αποφασιστικά.
Σε κάθε σχολείο πρέπει να φτιάξουμε αντιφασιστικές επιτροπές όπου σε συνεργασία με προοδευτικούς γονείς και εκπαιδευτικούς να οργανώσουμε ποικιλία δράσεων με σχέδιο, συνέπεια και διάρκεια.
Το Antinazi zone έχει θέσει αυτό τον στόχο σε κάθε χώρο που παρεμβαίνουμε. Παράλληλα μέσα από την συμμετοχή μας σε ευρύτερα σχήματα συνεργασιών όπως ο Αντιφασιστικός Συντονισμός Αθήνας-Πειραιά και το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας επιδιώκουμε την ενότητα και με άλλες δυνάμεις του κινήματος για την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση του φασιστικού φαινομένου.
Μπορούμε να νικήσουμε
Κάποτε ο Άγιος Παντελεήμονας ήταν άβατο για τους μετανάστες και τους αντιφασίστες. Μετά έπαψε να είναι.
Η Χρυσή Αυγή είχε φτάσει τους 536.000 ψήφους και το 9.36% στις ευρωεκλογές του 2014. Το 2020 μπήκε στην φυλακή σαν εγκληματική οργάνωση και το 2026 το δεύτερο Εφετείο επιβεβαίωσε την πρωτόδικη απόφαση. Στις 7 Οκτώβρη του 2020 έξω από το Εφετείο βρεθήκαμε δεκάδες χιλιάδες αντιφασίστες και κανένας φασίστας. Αυτή είναι η δύναμη του μαζικού κινήματος.
Ξέρουμε βέβαια ότι όλα αυτά είναι σημαντικά αλλά και όχι αρκετά για να στείλουν οριστικά τους φασίστες στο περιθώριο της ιστορίας.
Μακριά από εμάς κάθε υποψία λεγκαλισμού ή εναπόθεσης στους θεσμούς της αντιμετώπισης του φασισμού. Αξιοποιούμε κάθε δυνατότητα που μας παρέχει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο ναι. Ξεχνάμε ότι είναι το ίδιο νομικό πλαίσιο που δεν έβλεπε την Χρυσή Αυγή 33 χρόνια, που αφήνει ατιμώρητους τους δολοφόνους 600 ψυχών στο ναυάγιο της Πύλου; Όχι.
Ο Χίτλερ έκανε απόπειρα ένοπλου πραξικοπήματος το 1923 στην Βαυαρία. Μπήκε για πολύ λίγο στην φυλακή και 10 χρόνια μετά ήταν καγκελάριος.
Ο Μιχαλολιάκος καταδικάστηκε για βομβιστικές επιθέσεις με τραυματίες στην Αθήνα το 1976. Μπήκε για λίγο στην φυλακή. Το 2010 ήταν δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο της Αθήνας και το 2012 μπήκε στην βουλή για 7 χρόνια.
Σήμερα οι φασίστες της Χρυσής Αυγής είναι ελεύθεροι πλην του Ρουπακιά και της Ζαρούλια. Στον Άγιο Παντελεήμονα ακροδεξιοί δημοτικοί σύμβουλοι και κάτοικοι επιδιώκουν να επαναφέρουν το άβατο. Στις 16 Σεπτέμβρη ο Κασιδιάρης αποφυλακίζεται και έχει ήδη εξαγγείλει κόμμα.
Σύστημα, κράτος, παρακράτος και φασίστες έχουν διαφορές και επιμέρους αντικρουόμενα συμφέροντα, όμως στις κρίσιμες ιστορικές στιγμές είναι απόλυτα αδελφωμένοι και στοχοπροσηλωμένοι στην συντριβή του κινήματος και την επιβολή των πιο αντιδραστικών πολιτικών του κεφαλαίου.
Το ίδιο αδελφωμένο και στοχοπροσηλωμένο πρέπει να είναι και το αντιφασιστικό κίνημα στα πλαίσια της λογικής του Ενιαίου Μετώπου. Κάθε ιστορική ανακολουθία πάνω σε αυτό το θέμα πληρώθηκε με αίμα και ανυπολόγιστες καταστροφές από τους λαούς. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 ο Ερνστ Τέλμαν και η ηγεσία του Γερμανικού ΚΚ, ενός από τα πιο μαζικά στην ιστορία, θεωρούσε ότι «μετά τον Χίτλερ θα είμαστε εμείς» αρνούμενος την λογική του ενιαίου μετώπου. Το αποτέλεσμα ήταν ο Χίτλερ να κρατήσει στην απομόνωση 11 χρόνια και τελικά να εκτελέσει τον Τέλμαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μπούχενβαλντ τον Αύγουστο του 1944.
Όσο λάθος είναι απλά να κλίνουμε τον αντικαπιταλισμό και τον αντιιμπεριαλισμό σε όλες τις πτώσεις χωρίς να απαντάμε και στα συγκεκριμένα επιχειρήματα των φασιστών, άλλο τόσο λάθος είναι να θεωρούμε ότι είναι δυνατόν να εξαλειφτεί πλήρως ο φασισμός μέσα στα πλαίσια του καπιταλισμού και των γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
Όταν οι φασίστες παριστάνουν τους αντισυστημικούς πρέπει να πείσουμε ότι ο μόνος πραγματικός αντισυστημισμός είναι ο αγώνας για τον σοσιαλισμό. Έναν σοσιαλισμό ανόθευτο, απαλλαγμένο από την βρωμιά της σοσιαλδημοκρατίας και του σταλινισμού, εγγύηση για μια πραγματικά καλύτερη και πιο ελεύθερη ζωή. Αξίζει να αγωνιστούμε γι αυτό.
