Της Σύνταξης του «Ξ»
Το τελευταίο διάστημα το πολιτικό σκηνικό θυμίζει εργοτάξιο. Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα με νέο πολιτικό φορέα, η δημιουργία κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού, οι συζητήσεις για πολιτική κίνηση του Αντώνη Σαμαρά και οι ανακατατάξεις σε ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά δεν είναι τυχαίες πρωτοβουλίες προσώπων. Αντανακλούν προσπάθειες κάλυψης του πολιτικού κενού- ενός πολιτικού κενού που προκύπτει από την συσσωρευμένη αγανάκτηση απέναντι στην κυβέρνηση και την αδυναμία της αντιπολίτευσης να την εκφράσει.
Η δημοτικότητα της κυβέρνησης πέφτει συνεχώς. Τα Τέμπη, η ακρίβεια, τα σκάνδαλα, η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών και η γενικευμένη αίσθηση αδικίας δίνουν συνεχώς χτυπήματα στα ποσοστά της. Ωστόσο, η φθορά της κυβέρνησης δεν συνοδεύεται από την ανάδειξη μιας πειστικής εναλλακτικής. Αυτό είναι το βασικό χαρακτηριστικό της σημερινής περιόδου.
***
Η κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν ένα προσωρινό εκλογικό ατύχημα. Ήταν η χρεοκοπία ενός πολιτικού σχεδίου που υποσχέθηκε καλυτέρευση της ζωής μας και κατέληξε να εφαρμόζει τις ίδιες πολιτικές λιτότητας με της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Η ήττα αυτή άφησε πίσω της μια τεράστια απογοήτευση και την αίσθηση ότι δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί τώρα να επιστρέψει παρουσιάζοντας ένα νέο σχήμα απαλλαγμένο από τις παραδόσεις της Αριστεράς και στραμμένο προς τον λεγόμενο «μεσαίο χώρο». Η ιδρυτική του διακήρυξη είναι ένα μείγμα γενικολογιών, υποσχέσεων χωρίς αντίκρισμα και ενός σαφούς ανοίγματος προς τον κεντρώο και πατριωτικό χώρο μέσω του δόγματος του «Νέου Πατριωτισμού».
Στο πρόγραμμά του, οι ωραίες διακηρύξεις περισσεύουν. Αξιοπρεπείς μισθοί, κοινωνικό κράτος, φορολογική δικαιοσύνη, δημοκρατία, ειρήνη, ανάπτυξη. Ποιός/α να διαφωνήσει με αυτά; Το ερώτημα όμως είναι πάντα το ίδιο: πώς θα γίνουν πράξη; Ποιος θα συγκρουστεί με τις τράπεζες, τα μεγάλα συμφέροντα, τους επιχειρηματικούς ομίλους και τους περιορισμούς της ΕΕ; Ποια κοινωνική δύναμη θα επιβάλει αυτές τις αλλαγές; Και γιατί δεν τις έφερε σε πέρας όταν ήταν πρωθυπουργός, παρά μόνο έστρωσε τον δρόμο για την επιστροφή της ΝΔ του Μητσοτάκη;
Απαντήσεις φυσικά δεν υπάρχουν από τον Τσίπρα. Και δεν υπάρχουν γιατί η πραγματική στόχευση είναι να συγκροτηθεί ένας νέος πόλος διαχείρισης του συστήματος, από έναν άνθρωπο που συνεχώς δίνει διαπιστευτήρια στην άρχουσα τάξη ότι «σοβάρεψε». Ο Τσίπρας ίσως μπορεί να συγκεντρώσει ψήφους. Αυτό που δεν μπορεί να προσφέρει είναι διέξοδο από τα αδιέξοδα που ο ίδιος συνέβαλε να διαμορφωθούν.
Η Μαρία Καρυστιανού από την άλλη επιχειρεί να εκφράσει ένα υπαρκτό κοινωνικό ρεύμα οργής. Η ανάδειξή της μέσα από το κίνημα για τα Τέμπη έδωσε σε πολλούς/ες αρχικά την ελπίδα ότι μπορεί να αποτελέσει μια φωνή που θα τα βάλει με το σύστημα.
Όμως και εδώ η πολιτική πρόταση παραμένει τουλάχιστον θολή με σαφείς ακροδεξιές αναφορές. Οι αναφορές σε «κράτος δικαίου», «υγιή επιχειρηματικότητα», «δίκαιη ανάπτυξη» και «σωστή διαχείριση» περιγράφουν έναν εξιδανικευμένο καπιταλισμό που δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει, ειδικά μέσα στις συνθήκες της σημερινής παγκόσμιας κρίσης.
Την ίδια στιγμή, οι κινήσεις του Σαμαρά αντανακλούν τις αντιθέσεις στο εσωτερικό της δεξιάς παράταξης, και διαφορετικές απαντήσεις ως προς το πως θα αντιμετωπιστεί η φθορά και το ενδεχόμενο μιας εκλογικής ήττας. Ο Σαμαράς επιχειρεί να εκφράσει το κομμάτι των ψηφοφόρων της ΝΔ που αποχωρούν λόγω κοινωνικής δυσαρέσκειας και να τους στρέψει σε μια «λαϊκή Ακροδεξιά».
***
Όλα αυτά δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα φάση πολιτικής ρευστότητας. Η κρίση πολιτικής εκπροσώπησης των εργαζόμενων στρωμάτων όχι μόνο δεν λύνεται, αλλά βαθαίνει, γιατί κανένα από τα καινούργια κόμματα δεν έχει να δώσει καινούριες απαντήσεις.
Το κεντρικό ζήτημα για την περίοδο που ανοίγεται δεν είναι ποιος νέος σωτήρας θα εμφανιστεί στην πολιτική σκηνή. Δεν είναι πιο νέο λογότυπο θα αντικαταστήσει τα παλιά και φθαρμένα.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η οργή, η απογοήτευση και η αναζήτηση διεξόδου θα βρουν έκφραση σε μια μαχητική αριστερή κατεύθυνση, που μπορεί να σκιαγραφήσει πραγματικές εναλλακτικές λύσεις.
Και σε αυτό το ερώτημα, δυστυχώς, τα μαζικά κόμματα της Αριστεράς (ΚΚΕ, ΜΕΡΑ25) αλλά και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ αρνούνται να απαντήσουν συγκεκριμένα, ενωτικά και μαχητικά.
Γι’ αυτό, και στα πλαίσια μιας μεσοπρόθεσμης προοπτικής, χρειάζεται να ενισχυθούν οι όποιες ενωτικές πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται, κινηματικά και πολιτικά. Είτε πρόκειται για μαχητικές αντιστάσεις στους χώρους εργασίας, είτε για κινήματα όπως το αντιφασιστικό, είτε για πολιτικές κινήσεις όπως την “Πρωτοβουλία για μια Ενωτική και Ανατρεπτική Αριστερά”. Με στόχο να χτίσουμε την Αριστερά που έχουν πραγματικά ανάγκη τα εργατικά λαϊκά στρώματα, μια Αριστερά ενωτική, διεθνιστική με σοσιαλιστικό πρόγραμμα.
