Την Τετάρτη 28/1, το «Ξ» Βόλου πραγματοποίησε εκδήλωση με θέμα: «LNG – ο Παγασητικός, η κλιματική κρίση, οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί». Την εκδήλωση άνοιξαν ο Κώστας Νικολάου, Διδάκτωρ Χημικός Περιβαλλοντολόγος και μέλος της δημοτικής κίνησης Θεσσαλονίκης «Η Πόλη Ανάποδα», ο Ναπολέων Κολοβός, πρόεδρος του Συλλόγου για την Προστασία και την Ανάδειξη του Παγασητικού και η Ηλέκτρα Κλείτσα εκ μέρους του «Ξ». Παρακάτω δημοσιεύουμε αποσπάσματα από την εισήγησή της.
Το 2015 υπογράφηκε η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, η οποία κατέληξε σε έναν κοινό στόχο για τα κράτη που την υπέγραψαν: να γίνει προσπάθεια να μην ξεπεράσει η παγκόσμια θερμοκρασία τα επίπεδα της εποχής πριν από τη βιομηχανική επανάσταση περισσότερο από 1,5 βαθμό Κελσίου, ή στη χειρότερη περίπτωση 2 βαθμούς Κελσίου.
Που βρισκόμαστε σήμερα σε σχέση με αυτόν τον στόχο;
- Προβλέψεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας το 2025 εκτιμούν ότι μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, τουλάχιστον μια χρονιά, ο μέσος όρος της θερμοκρασίας του πλανήτη θα περάσει το όριο του 1,5 βαθμού.
- Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Κολούμπια πριν από περίπου έναν χρόνο, ο στόχος της συγκράτησης της θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου ως το 2045 έχει ήδη χαθεί.
- Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της ΕΕ προβλέπει ότι μέχρι το 2100 η κλιματική αλλαγή θα εκθέσει ένα δις ανθρώπους σε συνθήκες διατροφικής κρίσης.
- Επίσης μέχρι το 2100 εκτιμάται ότι οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και τα 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους, περίπου δηλαδή το ένα τέταρτο του σημερινού πληθυσμού της γης. Αυτό αφορά ανθρώπους που θα εκτοπιστούν εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, των ακραίων καιρικών φαινομένων, αλλά και της πείνας που ήδη σε πολλές περιοχές του πλανήτη ακολουθεί την καταστροφή της αγροτικής παραγωγής από πλημμύρες, ξηρασίες, κα.
- Την ίδια ώρα σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι υπάρχοντες προσφυγικοί καταυλισμοί που «φιλοξενούν» σήμερα 117 εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, μέχρι το 2050 θα έχουν γίνει μη βιώσιμοι.
- Επίσης μέχρι το 2050 η κλιματική αλλαγή μπορεί να προσθέσει 14,5 εκατομμύρια επιπλέον θανάτους (που σχετίζονται με καρδιαγγειακά και άλλα σχετικά νοσήματα) και άλλο 1,1 τρις δολάρια σε κόστη για υγειονομική περίθαλψη.
Και ενώ κάθε χρόνο μια σημαντική μερίδα κυβερνήσεων και μεγάλων επιχειρήσεων πηγαίνει στις συνόδους του ΟΗΕ για το κλίμα και προσποιείται ότι προσπαθεί να πάρει μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων ρύπων και τη συγκράτηση της θερμοκρασίας του πλανήτη έστω και στο «και πέντε», η τελευταία τάση είναι η ωμή, προκλητική άρνηση της κλιματικής αλλαγής.
Τι θα ήθελαν οι ΗΠΑ για τον κόσμο;
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντ. Τραμπ, είπε ανάμεσα σε άλλα κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Νταβός:
«Χάρη στη συντριπτική εκλογική μου νίκη, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέφυγαν την καταστροφική ενεργειακή κατάρρευση που έπληξε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες που υιοθέτησαν τη νέα πράσινη απάτη, ίσως τη μεγαλύτερη φάρσα στην ιστορία… Ο σκοπός της ενέργειας είναι να κερδίζεις χρήματα, όχι να χάνεις. Εδώ στην Ευρώπη είδαμε το αποτέλεσμα που η ριζοσπαστική αριστερά προσπάθησε να επιβάλει στην Αμερική … Το Ηνωμένο Βασίλειο παράγει μόνο το ένα τρίτο της συνολικής ενέργειας από όλες τις πηγές σε σχέση με το 1999… και βρίσκεται πάνω στη Βόρεια Θάλασσα, ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο, αλλά δεν το χρησιμοποιεί…»
Στο ίδιο μοτίβο, ο Κρις Ραιτ, υπουργός ενέργειας των ΗΠΑ αλλά και ιδιοκτήτης της ενεργειακής εταιρείας Liberty Energy είπε σε συνέντευξη που έδωσε στο πλαίσιο της συνάντησης:
«Η ΕΕ ήταν μια οικονομία αντίστοιχου μεγέθους με τις ΗΠΑ το 2010 … επικεντρώθηκαν στο θέμα της κλιματικής αλλαγής, ξέχασαν για ποιο λόγο χρησιμοποιούμε την ενέργεια και είχαν πολύ μικρή οικονομική ανάπτυξη. Ήμασταν και οι δύο στο 25% της παγκόσμιας κατανάλωσης το 2010. Σήμερα οι ΗΠΑ είναι στο 28% και τα ευρωπαϊκά έθνη στο 18%. Αυτό είναι το κόστος των πολιτικών ακριβής ενέργειας…»
Είπε επίσης ότι οι περιβαλλοντικοί κανονισμοί στην ΕΕ ενέχουν κινδύνους για την ενεργειακή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τους συναδέλφους τους στην ΕΕ για να αρθούν αυτά τα προβλήματα.
Αν περάσουν τα σχέδια των ΗΠΑ για τον κόσμο, η κατάσταση πολύ σύντομα θα ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Ακόμη και αυτή η εξαιρετικά περιορισμένη και ανεπαρκής περιβαλλοντική νομοθεσία θα καταργηθεί, επιτρέποντας την χωρίς όρους και μέτρο συνέχιση της εξόρυξης και χρήσης ορυκτών καυσίμων. Πρόκειται για ένα σενάριο απολύτως εφιαλτικό, που θα οδηγήσει το περιβάλλον σε μη αναστρέψιμη καταστροφή (αν δεν έχουμε ήδη φτάσει εκεί) και θα στοιχίσει αμέτρητες ανθρώπινες ζωές.
Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας που ονειρεύεται ο Τραμπ, δεν επιβαρύνουν απλά την κλιματική κρίση όταν καίγονται. Αφήνουν πίσω τους κατεστραμμένες περιοχές στα πεδία των εξορύξεων σε θάλασσα και στεριά, αλλά και στους δρόμους της μεταφοράς τους. Δεν υπάρχει ορυχείο, γεώτρηση, πηγάδι εξόρυξης, αγωγός μεταφοράς, που να μην έχει κάποιου είδους μικρότερη ή μεγαλύτερη διαρροή ρύπων, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι δεν θα συμβούν ατυχήματα σε αυτή τη διαδικασία – το ακριβώς αντίθετο, είναι σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα συμβούν, το μόνο ερώτημα είναι πότε και πόσο σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις.
Η Ελλάδα ακολουθεί τα καταστροφικά τους σχέδια
Στην Ελλάδα ωστόσο η κυβέρνηση πανηγυρίζει για το γεγονός ότι είναι μέλος της συμμαχίας που προωθεί αυτές τις πολιτικές παγκόσμια και προσπαθεί να συμβάλει σε αυτή τη διαδικασία, όχι μόνο μέσω της περίφημης μετατροπής της σε ενεργειακό κόμβο, αλλά και μέσω των σχεδίων για εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στο Ιόνιο και την Κρήτη.
Πέρα από το παραμύθι για τα μεγάλα κέρδη, ένα από τα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης είναι ότι η στενή συνεργασία με χώρες όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, μας παρέχουν ασφάλεια και σταθερότητα, ότι ως πιστός σύμμαχος μιας ισχυρής δύναμης, η Ελλάδα δεν έχει να ανησυχεί για τίποτα. Πολλά μέσα ενημέρωσης μάλιστα, τις ημέρες της υπογραφής της ενεργειακής συμφωνίας με τις ΗΠΑ τον περασμένο Νοέμβρη, παρουσίαζαν με μεγάλο ενθουσιασμό την είδηση ότι η Τουρκία έχει ενοχληθεί πολύ από αυτές τις εξελίξεις. Αυτό, σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης του κατεστημένου, σύμφωνα με την ελληνική ακροδεξιά, αλλά και με το κυβερνητικό αφήγημα, είναι κάτι που θα έπρεπε να μας χαροποιεί.
Στην πραγματικότητα αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να μας ανησυχεί και μάλιστα πολύ. Το καλοκαίρι του 2019 η Ελλάδα και η Τουρκία βρέθηκαν πολύ κοντά σε σοβαρό θερμό επεισόδιο γύρω από τις έρευνες για υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο. Σήμερα το διεθνές περιβάλλον είναι πολλές φορές πιο εκρηκτικό, ασταθές και σύνθετο σε σχέση με λίγα χρόνια πριν, και κάθε ένταση είναι πολύ ευκολότερο να ξεφύγει από τον έλεγχο και να έχει πολύ πιο σοβαρές επιπτώσεις, τις οποίες τελικά θα πληρώσουν άνθρωποι σαν εμάς, οι εργαζόμενοι και οι φτωχοί της Ελλάδας, της Τουρκίας, της Κύπρου, κάθε χώρας που ενδέχεται να εμπλακεί σε τέτοιες συγκρούσεις.
Ανάμεσά στους ανθρώπους του συστήματος βέβαια, υπάρχουν κάποιοι που είναι ειλικρινείς. Οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού άμυνας ότι η Ευρώπη πρέπει να συνηθίσει να βλέπει φέρετρα με σημαίες όπως η Αμερική που είναι εθισμένη στο θέαμα και ότι πρέπει να κάνουμε θυσίες, οι δηλώσεις ακροδεξιών όπως ο Βελόπουλος ότι τα όπλα δεν τα αγοράζουμε για πλάκα, αλλά για να πάμε σε πόλεμο με την Τουρκία, κα, δείχνει καθαρά ποιοι είναι οι κίνδυνοι που μπορούν να προκύψουν από αυτές τις πολιτικές και κάποιοι δεν προσπαθούν καν να το κρύψουν.
Ενέργεια για τις ανθρώπινες ανάγκες με σεβασμό στο περιβάλλον
Από τη μεριά των κινημάτων και της Αριστεράς, έχει μεγάλη σημασία όχι μόνο να απορρίπτουμε τα εξαιρετικά επικίνδυνα σχέδιά τους, αλλά και να προτείνουμε πειστικές εναλλακτικές σε σχέση με την ενέργεια και το περιβάλλον.
Ανάμεσα σε άλλα είναι ανάγκη να διεκδικήσουμε:
- Μαζικές δημόσιες επενδύσεις στην έρευνα σχετικά με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (αιολική, ηλιακή, γεωθερμική, θαλάσσια κυματική ενέργεια, παλιρροϊκή ενέργεια, τεχνολογία υδρογόνου κ.λπ.) και ένα σχέδιο για τον τερματισμό της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα το συντομότερο δυνατό.
- Το σχέδιο αυτό πρέπει να περιλαμβάνει τη δημιουργία μικρών, τοπικών, όσο το δυνατόν πιο αποκεντρωμένων σταθμών παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, γιατί επιλογή της μορφής τους πρέπει πάντα να εξαρτάται από τις ανάγκες και τις περιβαλλοντικές συνθήκες κάθε περιοχής, αλλά και για την αποφυγή της τεράστιας σπατάλης κατά τη μεταφορά της σε μακρινές αποστάσεις.
- Απαγόρευση της πυρηνικής ενέργειας, καθώς αποτελεί τεράστια απειλή για τη ζωή και την υγεία των ανθρώπων, όπως και για το περιβάλλον. Όσο «υπερσύγχρονες» κι αν είναι οι εγκαταστάσεις τους, οι πυρηνικοί σταθμοί είναι ευάλωτοι σε ατυχήματα όπως απέδειξε πριν από μερικά χρόνια η Φουκουσίμα και επιπλέον είναι αδύνατο να διαχειριστεί κανείς με ασφάλεια τα πυρηνικά απόβλητα.
- Όλα τα παραπάνω προϋποθέτουν την εθνικοποίηση της παραγωγής όχι μόνο της ενέργειας, αλλά και τομέων όπως αυτός των μεταφορών, των τροφίμων και του νερού, των κατασκευών, των νέων τεχνολογιών, κλπ. Οι παραπάνω πτυχές της παραγωγής είναι κρίσιμες για την ανθρώπινη επιβίωση και ασφάλεια, όπως και για το περιβάλλον, και δεν μπορούν να λειτουργούν με βάση τη λογική του κέρδους, αντίθετα πρέπει να τις διαχειρίζονται και να τις ελέγχουν οι εργαζόμενοί τους, μαζί με επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, ενώσεις καταναλωτών, κλπ.
- Για να καταφέρουμε όλα τα παραπάνω είναι απολύτως απαραίτητος ο κοινός, διεθνιστικός αγώνας των φτωχών εργατικών στρωμάτων, ενάντια στα πολεμικά σχέδια, τον εθνικισμό και την κούρσα των εξοπλισμών, ενάντια στα καταστροφικά σχέδια για νέες εξορύξεις ορυκτών καυσίμων, τελικά για μια κοινωνία απαλλαγμένη από τη φτώχεια και την ακραία ανισότητα που βιώνουμε σήμερα, μια σοσιαλιστική κοινωνία.
