Συνέντευξη με τον Sebastian Rave
Το Internationalist Standpoint μίλησε με τον Sebastian Rave, μέλος του Συμβουλίου Τύπου της Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς (AKL) μέσα στο Die Linke και αγωνιστή του αντιπολεμικού και αντιφασιστικού κινήματος στη Γερμανία, για τις πρόσφατες εξελίξεις στη χώρα και ιδιαίτερα για την πορεία του κόμματος της Αριστεράς Die Linke. Τη συνέντευξη πήρε ο σύντροφος Αντρέας Παγιάτσος.
- Γεια σου Seba. Πριν από λίγα χρόνια το Die Linke φαινόταν να βρίσκεται στα πρόθυρα διάλυσης. Τον τελευταίο καιρό όμως φαίνεται να έχει ανακάμψει εκλογικά. Ποια είναι στην πραγματικότητα η εικόνα;
Γεια σου Άντρο. Πράγματι, το Die Linke («Η Αριστερά») έμοιαζε να βρίσκεται στα πρόθυρα του πολιτικού θανάτου, αλλά αυτό ίσχυε μόνο αν έβλεπε κανείς την κατάσταση επιφανειακά.
Ύστερα από χρόνια εσωτερικών συγκρούσεων, το 2023 σημειώθηκε η δεξιά διάσπαση γύρω από τη Σάρα Βάγκενκνεχτ, πρώην επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Die Linke, η οποία είχε υιοθετήσει μια εθνικιστική και σε ορισμένες περιπτώσεις οριακά ρατσιστική στάση.
Ακόμη και πριν από τη διάσπαση, πολλοί νέοι που έβλεπαν θετικά το Die Linke δεν εντάσσονταν στο κόμμα, επειδή θεωρούσαν ότι οι θέσεις του δεν ήταν ξεκάθαρες. Βέβαια, στα συνέδρια υπήρχαν σαφείς αποφάσεις, όμως η Βάγκενκνεχτ συνέχιζε δημόσια να κατηγορεί το κόμμα ότι η έμφαση που έδινε στα «ανοιχτά σύνορα» και στις «παράξενες μειονότητες» –όπως έγραφε χαρακτηριστικά στο βιβλίο της– ήταν υπεύθυνη τόσο για την άνοδο της ακροδεξιάς όσο και για την εκλογική υποχώρηση του Die Linke.
Μετά την αποχώρησή της δημιουργήθηκε μια αίσθηση νέας αρχής. Σε ένα πρώτο κύμα, μερικές εκατοντάδες αγωνιστές της ριζοσπαστικής Αριστεράς εντάχθηκαν στο κόμμα, επειδή είδαν ότι άνοιγε ο δρόμος για να δοθεί μάχη για μια πιο αριστερή κατεύθυνση.
Στη συνέχεια, μετά το ιστορικό μαζικό κίνημα ενάντια στην ακροδεξιά το 2024, το CDU (οι δεξιοί Χριστιανοδημοκράτες) πέρασε από τη Bundestag (τη γερμανική Βουλή) πρόταση κατά της μετανάστευσης με τις ψήφους του ακροδεξιού AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία).
Αυτό προκάλεσε ένα νέο μαζικό κίνημα και αυτή τη φορά ήταν φανερό ότι ούτε το SPD (Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα) ούτε οι Πράσινοι μπορούσαν να εκφράσουν κοινοβουλευτικά το αντιρατσιστικό κίνημα. Το μόνο κόμμα που μπορούσε να το εκπροσωπήσει με αξιοπιστία ήταν το Die Linke.
Η Heidi Reichinnek, νέα επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας και νέα, δυναμική δημόσια φυσιογνωμία του κόμματος, κάλεσε τον κόσμο να βγει «στα οδοφράγματα» απέναντι στην ακροδεξιά. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι ανταποκρίθηκαν και εντάχθηκαν στο Die Linke.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, μέσα στον βαρύ χειμώνα, οι αίθουσες των συγκεντρώσεων αποδεικνύονταν συχνά πολύ μικρές και οι ομιλητές του Die Linke αναγκάζονταν να βγαίνουν έξω για να απευθυνθούν στις εκατοντάδες ανθρώπων που περίμεναν.
Το εκλογικό αποτέλεσμα αποτέλεσε τεράστια έκπληξη. Μόλις λίγους μήνες πριν όλα έδειχναν ότι το Die Linke δεν θα κατάφερνε καν να επανεκλεγεί στη βουλή. Τελικά όμως συγκέντρωσε 8,7%, αναγεννώμενο κυριολεκτικά σαν τον φοίνικα μέσα από τις στάχτες του.
- Ποια είναι η εσωτερική εικόνα του κόμματος; Υπάρχει μαζική εισροή νέων μελών; Στρέφεται η νεολαία προς το Die Linke;
Απολύτως. Μετά την εκλογική επιτυχία ακόμη περισσότεροι άνθρωποι προσχώρησαν στο Die Linke. Ήταν η ιδανική συγκυρία: μεγαλύτερη πολιτική σαφήνεια σε σχέση με το παρελθόν, ένα μαζικό αντιφασιστικό κίνημα, μια νέα στρατηγική με έμφαση στη νεολαία και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και μια επιτυχημένη εκλογική πορεία.
Έτσι, το Die Linke έφτασε τα 120.000 μέλη, σχεδόν διπλασιάζοντας τις δυνάμεις του. Θα μπορούσε κανείς πραγματικά να πει ότι πρόκειται για ένα επανιδρυμένο κόμμα.
Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα και στο τελευταίο συνέδριο, όπου το 60% των συνέδρων συμμετείχε για πρώτη φορά.
Αυτό το νέο στρώμα μελών είναι πολύ νεότερο σε ηλικία, πιο ριζοσπαστικό και θέλει να κάνει πολιτική ενεργά, στο πρώτο πρόσωπο.
Έχει πολιτικοποιηθεί μέσα από το μαζικό κίνημα ενάντια στη συνεργασία των συντηρητικών αστικών κομμάτων με την ακροδεξιά, ενώ ταυτόχρονα ζει έναν πόλεμο στην Ουκρανία και μια γενοκτονία στη Γάζα που μεταδίδεται σχεδόν σε ζωντανή σύνδεση. Λίγα μόλις χρόνια πριν, ως μαθητές ακόμη, πολλοί από αυτούς συμμετείχαν στο κίνημα ενάντια στην κλιματική αλλαγή.
Δεν είναι δύσκολο να ενώσουν τις τελείες: το πρόβλημα είναι ο καπιταλισμός. Απέναντί του χρειάζεται οργάνωση. Και ένα μεγάλο αριστερό κόμμα αποτελεί ένα καλό πεδίο για να δοθεί αυτή η μάχη.
- Ας περάσουμε στη γενικότερη εικόνα της γερμανικής οικονομίας και κοινωνίας, ως υπόβαθρο για τις εξελίξεις στο Die Linke.
Η γερμανική οικονομία δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις νέες διεθνείς συνθήκες. Την προηγούμενη περίοδο, το γερμανικό κεφάλαιο στηριζόταν στη φθηνή εργασία από τις χώρες της ΕΕ και στη φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία, ενώ εξήγαγε αυτοκίνητα, μηχανήματα και χημικά προϊόντα στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, στις ΗΠΑ και στην Κίνα.
Σήμερα όμως, αντιμέτωπη με τους αμερικανικούς δασμούς και την άνοδο του κινεζικού καπιταλισμού, η γερμανική οικονομία βλέπει τις εξαγωγές να επιβραδύνονται, ενώ το κόστος παραγωγής –κυρίως το ενεργειακό κόστος– εκτοξεύεται.
Παρότι η Γερμανία εξακολουθεί να διατηρεί εμπορικό πλεόνασμα, ο ανταγωνισμός εντείνεται, ιδιαίτερα από την κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία. Ως αποτέλεσμα, βρισκόμαστε στην αρχή ενός κύματος μαζικών απολύσεων. Υπάρχουν αναφορές ότι η Volkswagen σχεδιάζει να καταργήσει 120.000 θέσεις εργασίας, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις 225.000 θέσεις μπορεί να χαθούν μέσα στην επόμενη δεκαετία μόνο στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση Μερτς χρησιμοποιεί κυριολεκτικά «αλυσοπρίονο» απέναντι στο κοινωνικό κράτος. Επιτίθεται στους ανέργους, στους εργαζόμενους που βρίσκονται σε αναρρωτική άδεια, στους γονείς, στα άτομα με αναπηρία, στους εργαζόμενους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, ακόμη και στο οκτάωρο και τη 40ωρη εβδομάδα εργασίας.
Ως αποτέλεσμα, ο Μερτς είναι σήμερα ο πιο αντιδημοφιλής καγκελάριος στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, με 84% αρνητικές γνώμες.
- Η στρατιωτικοποίηση εξελίσσεται σε κεντρικό ζήτημα διεθνώς και ιδιαίτερα στην Ευρώπη. Ποια είναι η κατάσταση στη Γερμανία; Ποιο είναι το κλίμα ανάμεσα στους νέους;
Έχουν ήδη γίνει τα πρώτα βήματα για την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, γεγονός που προκάλεσε μαζικές μαθητικές κινητοποιήσεις.
Σε μία από αυτές τις διαδηλώσεις, ένας μαθητής κρατούσε ένα πλακάτ που έγραφε «Merz, γλείψε τ’ αρχίδια μας» και το κράτος του άσκησε δίωξη. Το αποτέλεσμα ήταν το σύνθημα να γίνει εξαιρετικά δημοφιλές. Αρκούσε ένας ομιλητής να πει «Merz» και ολόκληρο το πλήθος απαντούσε φωνάζοντας: «γλείψε τ’ αρχίδια μας!».
Στην παρέλαση Pride της Κολωνίας, στην οποία συμμετείχαν περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι, το άρμα του CDU αποδοκιμάστηκε σε όλη τη διάρκεια της πορείας με το ίδιο σύνθημα.
Έτσι, οι κινητοποιήσεις ενάντια στην υποχρεωτική στράτευση μετατρέπονται σταδιακά σε κινητοποιήσεις ενάντια στην κυβέρνηση. Οι νέοι θέτουν ένα απολύτως λογικό ερώτημα:
«Γιατί να διακινδυνεύσω τη ζωή μου για αυτό το κράτος, όταν δεν έχει τίποτα να μου προσφέρει;»
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη πλευρά του ζητήματος, που συνδέεται με όσα είπαμε πριν για την οικονομία.
Για τις στρατιωτικές δαπάνες έγινε μια σημαντική εξαίρεση στον νεοφιλελεύθερο κανόνα που περιορίζει τον δημόσιο δανεισμό. Το 2022 ανεστάλη ουσιαστικά το λεγόμενο «φρένο χρέους» (debt brake), προκειμένου να εγκριθεί ένα τεράστιο εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Έκτοτε έχουν υιοθετηθεί μια σειρά από προγράμματα που έχουν έντονα χαρακτηριστικά στρατιωτικού κεϊνσιανισμού ή βασίζονται σε μορφές «στρατιωτικο-πολιτικής συνεργασίας».
Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πόσα χρήματα μπορούν να βρεθούν ξαφνικά, την ίδια στιγμή που μας λένε συνεχώς ότι δεν υπάρχουν χρήματα για το κοινωνικό κράτος.
Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι ένας στους τρεις ανθρώπους που εξαρτώνται από τις τράπεζες τροφίμων (συσσίτια απόρων) είναι παιδί. Την ίδια στιγμή, ένα στα τρία ευρώ του νέου κρατικού προϋπολογισμού κατευθύνεται στις στρατιωτικές δαπάνες.
Ένα σχόλιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το συνόψισε με τον πιο εύστοχο τρόπο:
«Ας φάνε… τανκς.»
- Και πώς αποτυπώνεται αυτή η κατάσταση στο Die Linke; Ποια είναι η στάση του κόμματος;
Τα ζητήματα του πολέμου και της ειρήνης συγκαταλέγονται στα πιο αμφιλεγόμενα στο εσωτερικό του κόμματος.
Σε γενικές γραμμές, το Die Linke δεν δυσκολεύεται να απορρίψει τον μιλιταρισμό και τον πόλεμο. Όταν όμως η συζήτηση περνά στις συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα.
Τι πρέπει να γίνει, για παράδειγμα, όταν η Ουκρανία δέχεται επίθεση από τη Ρωσία; Να σταλούν όπλα ή όχι;
Αυτό αποτέλεσε αντικείμενο μακράς εσωκομματικής συζήτησης, η οποία τελικά κατέληξε υπέρ της διπλωματίας και κατά της αποστολής όπλων. Ωστόσο, δεν υποστηρίζουν όλοι οι εκπρόσωποι του κόμματος αυτή την απόφαση.
Η ίδια συζήτηση διαπερνά συνολικά την Αριστερά, όπου εκπροσωπούνται όλες οι απόψεις. Ταυτόχρονα όμως φαίνεται καθαρά ότι εκεί όπου το Die Linke συμμετέχει σε τοπικές κυβερνήσεις των ομόσπονδων κρατιδίων, οι θέσεις του τείνουν να προσαρμόζονται περισσότερο στις κυρίαρχες ιδέες, δηλαδή στις ιδέες της άρχουσας τάξης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτό σημαίνει άνευ όρων στήριξη της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής όπλων.
Ένα άλλο, πιο πρόσφατο και ιδιαίτερα επείγον ζήτημα είναι η σύνδεση των κοινωνικών περικοπών με τη διαρκή αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Στο πρόσφατο συνέδριο εγκρίθηκε ομόφωνα απόφαση για την προετοιμασία κινητοποιήσεων ενάντια στις κοινωνικές περικοπές, συνδέοντάς τες ρητά με τις αυξανόμενες στρατιωτικές δαπάνες.
Πρόκειται για μια πολύ σημαντική εξέλιξη και, χάρη στη μοναδική θέση που κατέχει στη γερμανική πολιτική σκηνή, το Die Linke θα μπορούσε να παίξει ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη ενός τέτοιου κινήματος.
- Η άνοδος του AfD είναι προφανώς ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της σημερινής Γερμανίας. Ποιες είναι οι βασικές δυναμικές πίσω από αυτή την εξέλιξη;
Το AfD έχει πλέον γίνει το πρώτο κόμμα στις εθνικές δημοσκοπήσεις, έχοντας ξεπεράσει το CDU εδώ και αρκετούς μήνες.
Αυτή είναι μια εξαιρετικά ανησυχητική προοπτική για τις μειονότητες, αλλά και για τα συνδικάτα και την Αριστερά συνολικά.
Παρότι το AfD δεν είναι στο σύνολό του ένα φασιστικό κόμμα, είναι βαθιά αντιδραστικό, εθνικιστικό, ρατσιστικό, μισογυνικό και νεοφιλελεύθερο.
Η «στρατηγική» που περιορίζεται στο να τους αποκαλεί απλώς «φασίστες» και να καλεί τους πάντες να κινητοποιηθούν εναντίον τους, χωρίς να ασκεί ουσιαστική κριτική στα υπόλοιπα κόμματα της άρχουσας τάξης, έχει αποτύχει.
Δεν μπορείς να νικήσεις το AfD υπερασπιζόμενος ταυτόχρονα το υπάρχον καθεστώς.
Το AfD είναι κόμμα της οργής και της απογοήτευσης. Πολλοί το βλέπουν ως το μοναδικό κόμμα που διαφέρει πραγματικά από τα υπόλοιπα.
Ταυτόχρονα όμως, το πρόγραμμά του κινείται πλήρως μέσα στο κυρίαρχο πολιτικό κλίμα της εποχής: η Γερμανία πρέπει να γίνει ισχυρότερη, πιο ανεξάρτητη και να έχει λιγότερους ξένους. Ουσιαστικά, τα ίδια λέει και το CDU.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι το AfD είναι ο ακροδεξιός θείος του CDU. Και για να το αντιμετωπίσεις, πρέπει να συγκρουστείς με ολόκληρη την «οικογένεια» και με το ίδιο το σύστημα που το γέννησε.
- Εκτός από το AfD, υπάρχουν και άλλες οργανώσεις με πιο ξεκάθαρα ναζιστικά χαρακτηριστικά που αναπτύσσονται ή η πλειονότητα των ναζιστικών δυνάμεων έχει πλέον συγκεντρωθεί μέσα στο AfD, έστω και μερικώς συγκαλυμμένη;
Το AfD έχει εξελιχθεί σε μια ευρεία ομπρέλα της ακροδεξιάς. Αυτό πάντοτε έκανε το κόμμα σχετικά ασταθές, αλλά ταυτόχρονα και δυναμικό.
Στο παρελθόν, τα συνέδρια του AfD ήταν πραγματικά θεαματικές συγκρούσεις ανάμεσα στη δεξιά εθνικοσυντηρητική πτέρυγα και στην ακροδεξιά, πρωτοφασιστική πτέρυγα.
Σήμερα όμως το κόμμα έχει αλλάξει. Είναι πιο καλοκουρδισμένο, πιο επαγγελματικό και περισσότερο γραφειοκρατικοποιημένο.
Το τελευταίο συνέδριό του, παρότι συνοδεύτηκε από διαδήλωση 50.000 ανθρώπων ενάντια στην ακροδεξιά, ήταν στην πραγματικότητα αρκετά… βαρετό.
Όχι επειδή δεν υπάρχουν σοβαρές ιδεολογικές και πολιτικές διαφωνίες –για παράδειγμα, για το αν η Γερμανία πρέπει να ευθυγραμμιστεί περισσότερο με τον τραμπισμό ή να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με τη Ρωσία. Πρόκειται για μια σημαντική αντιπαράθεση μέσα στο AfD.
Απλώς, προς το παρόν, τίποτα από αυτά δεν συζητιέται δημόσια.
Νομίζω ότι υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι γι’ αυτό.
Ο πρώτος είναι ότι, όσο το AfD διατηρεί τόσο υψηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις, τα μέλη του είναι αρκετά έξυπνα ώστε να αυτοπειθαρχούν και να αποφεύγουν τις δημόσιες συγκρούσεις.
Ο δεύτερος είναι απλός: η πιο ακραία δεξιά έχει πλέον επικρατήσει απέναντι στην εθνικοσυντηρητική πτέρυγα μέσα στο κόμμα.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σύνθημα της «επαναμετανάστευσης» (remigration). Το 2024 αποτελούσε αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων μέσα στο AfD.
Σήμερα όλοι συμφωνούν με αυτό, ακόμη κι αν του δίνουν διαφορετικό περιεχόμενο. Για κάποιους σημαίνει την απέλαση μόνο των αλλοδαπών που έχουν διαπράξει εγκλήματα. Για άλλους σημαίνει την απέλαση όλων όσοι δεν έχουν γερμανική καταγωγή.
Η δεύτερη εκδοχή θα αφορούσε περίπου 20 εκατομμύρια ανθρώπους, γεγονός που θα οδηγούσε ουσιαστικά στην κατάρρευση της γερμανικής οικονομίας.
Ωστόσο, αυτή ακριβώς η δεύτερη εκδοχή είναι η αρχική σημασία του όρου «remigration», ο οποίος προέρχεται από το ακροδεξιό Κίνημα των Ταυτοτιστών (Identitarian Movement).
Βλέπουμε λοιπόν σε πραγματικό χρόνο πώς η φασιστική ιδεολογία δηλητηριάζει τον δημόσιο λόγο μέσω του AfD. Και αυτή η εξέλιξη, με τη σειρά της, θα ενισχύσει και τις ναζιστικές οργανώσεις που εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός του AfD.
- Πώς απαντά λοιπόν το Die Linke στην άνοδο της ακροδεξιάς;
Το πώς μπορεί να ανακοπεί η άνοδος της ακροδεξιάς αποτελεί ένα ακόμη κεντρικό αντικείμενο συζήτησης στο Die Linke και υπάρχει ένα ευρύ φάσμα απόψεων.
Τον Σεπτέμβριο, το AfD ενδέχεται να κερδίσει τις εκλογές στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Έτσι, έχει ανοίξει η συζήτηση για το κατά πόσο το Die Linke θα πρέπει να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση «ανάχωμα» απέναντι στο AfD, μαζί με το CDU.
Κατά τη γνώμη μου, αυτό θα ήταν ένα σοβαρό λάθος.
Όχι μόνο επειδή δεν υπάρχει καμία ουσιαστική πολιτική βάση για μια κυβέρνηση συνεργασίας Συντηρητικών και Αριστεράς, αλλά και επειδή το AfD θα ενισχυόταν ακόμη περισσότερο, εμφανιζόμενο ως το μοναδικό κόμμα που βρίσκεται απέναντι στα λεγόμενα «κόμματα του καρτέλ», όπως αποκαλεί συλλήβδην όλα τα υπόλοιπα.
Παρ’ όλα αυτά, η πίεση είναι πολύ μεγάλη, γιατί ο κόσμος φοβάται το ενδεχόμενο να βρεθεί το AfD στην εξουσία και θέλει να δει να γίνεται οτιδήποτε μπορεί να το εμποδίσει.
Στο τελευταίο συνέδριο αποφασίστηκε ότι η απόφαση για συμμετοχή ή μη σε τέτοιες κυβερνήσεις κατά του AfD θα αφεθεί στις οργανώσεις του κόμματος στα επιμέρους κρατίδια.
Όμως το AfD είναι έκφραση της κρίσης του γερμανικού καπιταλισμού.
Αν εγκαταλείψεις κάθε αντιπολίτευση απέναντι σε αυτό το σάπιο σύστημα, προκειμένου να σώσεις τον καπιταλισμό από το AfD, στην πραγματικότητα εγκαταλείπεις τον ίδιο σου τον εαυτό.
Μέσα στο Die Linke υπάρχει μια νέα πρωτοβουλία που κερδίζει σταδιακά έδαφος και ονομάζεται «morgen:rot» (κόκκινη αυγή).
Στόχος της είναι να οικοδομήσει ένα «ενιαίο μέτωπο νέου τύπου», αν και δεν είναι απολύτως σαφές τι ακριβώς εννοεί με αυτό.
Η πρόταση να «μπλοκαριστεί το AfD στο κοινοβούλιο», που αποτελεί μέρος της στρατηγικής της, μοιάζει αρκετά με την ιδέα της συνεργασίας, όταν χρειάζεται, με τα υπόλοιπα αστικά κόμματα.
Η πρωτοβουλία αυτή χαρακτηρίζει το SPD και τους Πράσινους ως «εν μέρει αντιπάλους και εν μέρει συμμάχους», κάτι που αποτελεί σοβαρή διαστρέβλωση του πραγματικού τους ρόλου, δεδομένου ότι τα δύο αυτά κόμματα πρωτοστάτησαν στις νεοφιλελεύθερες επιθέσεις των προηγούμενων χρόνων, οι οποίες συνέβαλαν αποφασιστικά στην άνοδο του AfD.
Τελικά, το πραγματικό ερώτημα είναι ποια συμμαχία χρειαζόμαστε:
Ένα διαταξικό λαϊκό μέτωπο, μαζί με όλα τα κόμματα του κατεστημένου, που ουσιαστικά θα αποφεύγει να θίγει τα οικονομικά ζητήματα για να μη διαταραχθεί η ενότητα;
Ή μια ταξική συμμαχία ολόκληρης της Αριστεράς και του εργατικού κινήματος;
Πρόκειται για μια συζήτηση που έχει ακόμη πολύ δρόμο μπροστά της.
- Ποια θεωρείς ότι είναι τα βασικά αδύνατα σημεία του Die Linke; Ποια είναι τα συμπεράσματα από τη συμμετοχή του σε κυβερνήσεις σε τοπικό επίπεδο;
Το ζήτημα της συμμετοχής σε κυβερνήσεις αποτελεί αντικείμενο συζήτησης σχεδόν τόσο παλιό όσο και η ίδια η γερμανική Αριστερά.
Η Ρόζα Λούξεμπουργκ έλεγε ότι οι σοσιαλιστές έχουν δύο επιλογές: είτε να παραμείνουν στην αντιπολίτευση απέναντι στο υπάρχον κράτος και, επομένως, να μη συμμετέχουν σε καμία αστική κυβέρνηση, είτε να μπουν στην κυβέρνηση και στον κρατικό μηχανισμό και, έτσι, να πάψουν να είναι σοσιαλιστές.
Μερικές φορές είναι πραγματικά εντυπωσιακό να βλέπει κανείς ότι το Die Linke δηλώνει πως βασίζεται στην παράδοση της Ρόζας Λούξεμπουργκ, ενώ ταυτόχρονα σε αρκετές περιπτώσεις αγνοεί πλήρως τις πολιτικές της θέσεις.
Δεν πρόκειται μόνο για ένα ιστορικό ζήτημα.
Εκεί όπου το κόμμα βρίσκεται στην αντιπολίτευση, επικεντρώνεται στην οργάνωση του κόσμου και των αγώνων και παίζει θετικό ρόλο απέναντι στη στρατιωτικοποίηση, τις κοινωνικές περικοπές κ.λπ.
Όπου όμως συμμετέχει σε κυβερνήσεις κρατιδίων, γίνεται αναπόφευκτα μέρος του κρατικού μηχανισμού. Αναλαμβάνει τη διαχείριση του κράτους, καλείται να διαχειριστεί την έλλειψη πόρων και συχνά βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα ποιο κοινωνικό πρόγραμμα θα περικόψει.
Και για να δικαιολογήσουν αυτές τις επιλογές, οι εκπρόσωποί του καταφεύγουν σε κάθε είδους πολιτικές ακροβασίες: ταυτίζουν τα συμφέροντα της εργατικής τάξης με τα συμφέροντα του ομόσπονδου κράτους και έτσι φτάνουν, για παράδειγμα, να στηρίζουν πολεμικά δάνεια, επειδή ένα μέρος των χρημάτων θα καταλήξει στον προϋπολογισμό του κρατιδίου. Ή υποστηρίζουν ότι μόνο μέσα από τη συμμετοχή στην κυβέρνηση μπορεί να αλλάξει κάτι.
Ουσιαστικά, πέφτουν στην ίδια παγίδα που περιγραφόταν για το SPD ήδη από τη δεκαετία του 1920:
«Νόμιζαν ότι είχαν την εξουσία, ενώ στην πραγματικότητα απλώς συμμετείχαν στην κυβέρνηση.»
- Τέλος, μέσα στο Die Linke υπάρχει η Αντικαπιταλιστική Αριστερά. Πώς εξελίσσεται η πορεία της; Ποιες προοπτικές βλέπεις;
Υποθέτω ότι αναφέρεσαι στην Αντικαπιταλιστική Αριστερά (AKL).
Στο τελευταίο συνέδριο καταφέραμε να μετατοπίσουμε το πρόγραμμα του κόμματος προς τα αριστερά σε δύο σημαντικά ζητήματα:
- να υιοθετήσει το Die Linke τη θέση υπέρ της κινητής κλίμακας μισθών (Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή), και
- να υποστηρίξει την εθνικοποίηση των βασικών κλάδων της οικονομίας.
Ωστόσο, έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας.
Πολλά από τα νέα, κυρίως νεαρά μέλη δεν έχουν ακόμη οργανωθεί στις διάφορες τάσεις που υπάρχουν μέσα στο κόμμα.
Παράλληλα, υπάρχουν ορισμένα σημάδια απογοήτευσης μετά τον συμβιβασμό που επιτεύχθηκε στο συνέδριο σχετικά με τη Γάζα. Η τελική απόφαση αναγνώρισε ότι διαπράττεται γενοκτονία, αλλά εξακολουθεί να υπερασπίζεται το κράτος του Ισραήλ και το δικαίωμά του να υπάρχει, αντί να θέτει στο επίκεντρο το δικαίωμα όλων των λαών της περιοχής στην αυτοδιάθεση.
Τα νέα μέλη, που στην πλειονότητά τους είναι νέοι άνθρωποι, είναι ανυπόμονα – και έχουν κάθε δικαίωμα να είναι.
Όμως η μετατόπιση ενός ολόκληρου κόμματος προς τα αριστερά είναι ένα τεράστιο εγχείρημα.
Καθήκον της οργανωμένης αριστερής πτέρυγας μέσα στο Die Linke είναι να συμβάλει στην πολιτική συγκρότηση, τη μαχητική θωράκιση και την οργάνωση αυτών των νέων στρωμάτων, προετοιμάζοντάς τα για τις μακρές και δύσκολες μάχες που βρίσκονται μπροστά.
- Seba, σε ευχαριστούμε πολύ για αυτή την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εικόνα που μας έδωσες για τις εξελίξεις στη Γερμανία και ειδικότερα στο Die Linke.
