Η επίσκεψη του Ρούμπιο
Παραμένει πάντα σε ισχύ η περίφημη δήλωση πριν σχεδόν δύο αιώνες του Λόρδου Πάλμερστον, ο οποίος διετέλεσε δύο φορές πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τον 19ο αιώνα.
«Δεν έχουμε αιώνιους συμμάχους και δεν έχουμε αιώνιους εχθρούς. Τα συμφέροντά μας είναι αιώνια και διαρκή, και αυτά τα συμφέροντα είναι καθήκον μας να ακολουθούμε».
Η φράση αυτή του Λόρδου Πάλμερστον θεωρείται μέχρι σήμερα το θεμέλιο της σχολής του πολιτικού ρεαλισμού στις διεθνείς σχέσεις, αποτυπώνοντας την κυνική προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων.
Γιατί ήρθε
Η επίσημη εκδοχή της επίσκεψης Ρούμπιο στην Αθήνα ήταν για τον «6ο Στρατηγικό Διάλογο» ΗΠΑ–Ελλάδας. Κατά την ταπεινή μου γνώμη η επίσκεψη στην Ελλάδα χωρίς επίσκεψη στη γείτονα Τουρκία είχε επίσης σκοπό να εξισορροπήσει τις εντυπώσεις από την επίσκεψη Τράμπ στη Τουρκία και τους φιλικούς εναγκαλισμούς του με τη συνοδεία ύμνων για τον Ερντογάν. Και έτσι να μετριάσει τα «παράπονα» της Αθήνας για τη τόσο φιλική συμπεριφορά του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, απέναντι στη Τουρκία, η οποία παρ’ ότι στενή του σύμμαχος, δεν έχει σταθεί στο πλευρό του στη περιπέτεια του που προκάλεσε η άστοχη επέμβαση στο Ιράν. Σε αντίθεση με τη «στρατηγική σύμμαχο» Ελλάδα της άρχουσας τάξης (είναι το πιο σωστό ) που του έχει προσφέρει τόσα, όσα της επιτρέπει το εγχώριο ταξικό ισοζύγιο και κάτι παραπάνω! Από την άλλη είναι και η έχθρα της της Τουρκίας προς το προστατευόμενο και αγαπητό – με το παραπάνω – κράτος δολοφόνο Ισραήλ. Και να μη ξεχνάμε την πικρία των ΗΠΑ για τους S-400. Και βεβαίως να δώσει τα εύσημα στη κυβέρνηση που μετά χαράς πρόσφερε τη βάση της Σούδας και όχι μόνο για να στηρίξει την πολεμική περιπέτεια των ΗΠΑ.
Άλλωστε γιατί να μη μας παινέψει ως «πρότυπο» συμμάχου; Συμμετέχουμε στον πόλεμο του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού ενάντια στο Ιράν, συνάπτουμε «στρατηγική συμμαχία» με τον Νετανιάχου, στέλνουμε Patriot στη Σαουδική Αραβία, καταπίνουμε αδιαμαρτύρητα τα της Γκιλφόιλ. Μας χτύπησε λοιπόν πατρικά στον ώμο με τη συνέντευξή του στην «Καθημερινή». Είμαστε εξαιρετικοί σύμμαχοι, δεν θα επιτρέψει η Αμερική σύρραξη με την Τουρκία, να λύσουμε διπλωματικά τις διαφορές μας. Ως Πόντιος Πιλάτος, νίπτει τας χείρας του στο Αιγαίο, χωρίς να μπλέξει σε κανένα καλώδιο. Και οι δικοί μας να μην τολμούν αυτή τη ρημάδα πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική να την κάνουν ταλιράκια, ευγενικές λέξεις αλλά με νόημα κι όχι πνιγμένες στο σάλιο. Και η ειρωνεία; Να συμφωνούν με τον Ρούμπιο ότι ο εθνικισμός δεν είναι βρόμικη λέξη.
Βέβαια δεν ήρθε «τσάμπα» πήρε το κάτι τι του, πήρε επί πλέον των όσων δίνουμε στις ΗΠΑ για εξοπλισμό – 4 δις $! Στο σημείο αυτό επιτρέψτε μου να σημειώσω, σε αντίθεση με ότι διατείνεται ένα μεγάλο μέρος της αριστεράς, ότι οι εξοπλισμοί δεν είναι σύμφωνα μόνο με τις ΝΑΤΟικές ανάγκες, αλλά πρωτίστως είναι σύμφωνα με τις ανάγκες της άρχουσας τάξης ( του ελληνικού ιμπεριαλισμού, δεν είναι ντροπή να το λέμε και να το γράφουμε ενίοτε) με στόχο,όπως αδιάκοπα ισχυρίζεται, για τη «γεωπολιτική της αναβάθμιση». Γιατί πως αλλιώς μπορεί να αναβαθμιστεί γεωπολιτικά αν δεν εξοπλιστεί; Άλλωστε ο στόχος της γεωπολιτικής αναβάθμισης αποκαλύπτει τις επιθετικές προθέσεις του ελληνικού ιμπεριαλισμού και ας επαναλαμβάνουν η κυβέρνηση και τα κόμματα της συστημικής αντιπολίτευσης ότι «η Ελλάδα δεν απειλεί κανένα»!
Τώρα σε σχέση με τους εξοπλισμούς, για να λέμε και του στραβού το δίκιο, οι ιμπεριαληστές πωλητές όπλων είναι όπως οι μακελάρηδες μαζί με το καλό κρέας θα σου πετάξουνε και το κατιμά! Άρα παίρνουμε και οπλισμό, λιγο πολύ, αχρείαστο για την «άμυνα» της χώρας.
Γι αυτό
Ο Ρούμπιο δεν ήταν καθόλου φειδωλός σε ύμνους για την Ελλάδα ( της αρχουσας τάξης ) τονίζοντας τις υπηρεσίες που αμέριστα και απροσχημάτιστα πρόσφερε και προσφέρει στα σχέδια και τις επιδιώξεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού,κι αυτό επειδή συνάδουν και με τα σχέδια του ελληνικού ιμπεριαλισμού!
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι δηλώσεις του Αμερικανού ΥΠΕΞ για την Ελλάδα τονίζοντας ότι θα γίνουν τα πάντα για να μην απειληθεί το λίκνο της δημοκρατίας έναντι οποιασδήποτε απειλής.
Συγκεκριμένα δήλωσε: «Εργαζόμαστε μαζί σε μία πλειάδα θεμάτων. Είμαστε οι δύο χώρες που μας συνδέει κοινή κληρονομιά και περήφανη ιστορία Ηνωμένες Πολιτείες και η Ελλάδα. Έχουμε μακρά ιστορία φιλίας, εταιρικής σχέσης, εθνικής συμμαχίας, και φυσικά η σπουδαιότητα αυτής της ιστορικής συμμαχίας υπογραμμίζεται από τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Βλέπουμε ταραχές στο Ορμούζ, στο Ιράν, στην Ερυθρά Θάλασσα, στην Υεμένη. Υπάρχουν φυσικά αποθαρρυντικά γεγονότα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, αναγνωρίζουμε έτσι πόσο σημαντική είναι αυτή η συμμαχία με την Ελλάδα για τις ΗΠΑ, που φυσικά είναι ιστορικής φύσεως με γερά θεμέλια.
Είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα παραμένει ένας σπουδαίος σύμμαχος και μοιραζόμαστε μια κοινή κατανόηση. Είναι πολύ σημαντικό. Δεν είναι μόνο σπουδαίος σύμμαχος, αλλά έχουμε μια κοινή κατανόηση των απειλών που αντιμετωπίζουν οι χώρες μας για το πρόσωπο των απειλών που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες μας. Και έχουμε και μια κοινή κατανόηση για τα μέσα αντιμετώπισής τους. Για παράδειγμα, συμφωνούμε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να λάβουν μεγαλύτερο μέρος ευθύνης για την εξάσκηση της ηπείρου και η Ελλάδα κάνει ακριβώς αυτό. Διότι μιλάμε για ένα 5% αμυντικών δαπανών βάσει του ΑΕΠ φέτος, με πάνω από 3,5% να δαπανάται σε βασικές ανάγκες. Επίσης, υπάρχει και το πρόγραμμα συνεργασίας με την εθνοφρουρά της Φλόριντα. Κάτι το οποίο σημαίνει ότι θα υπάρχει στενότερη στρατιωτική συνεργασία. Η Ελλάδα επίσης είναι πολύ στενός εταίρος στην ασφάλεια των συνόρων και στη μάχη εναντίον της μαζικής μετανάστευσης επίσης στην καταπολέμηση του διεθνούς εγκλήματος όπως και σε άλλες δημοκρατικά θέματα.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι δηλώσεις του Αμερικανού ΥΠΕΞ για την Ελλάδα τονίζοντας ότι θα γίνουν τα πάντα για να μην απειληθεί το λίκνο της δημοκρατίας έναντι οποιασδήποτε απειλής.
Αυτή τη δήλωση δεν την θεωρεί αξιόπιστη ένα μέρος της αστικής τάξης συγκεκριμένα από την ιστοσελίδα «Βήμα» αντιγράφουμε:
«Πέρα από τους κλασικούς διπλωματικούς περιορισμούς, ο Μάρκο Ρούμπιο έχει ένα επιπλέον φραγμό. Υπηρετεί έναν ασταθή πρόεδρο, ο οποίος μπορεί με μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα να ανατινάξει όσα λέει ο υπουργός του, ακόμη και όσα έχει συμφωνήσει. Είναι ευτύχημα που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ασχολείται με τα καθ’ ημάς. Αν το κάνει, οι μασημένες διαβεβαιώσεις του Αμερικανού υπουργού περί παρέμβασης των ΗΠΑ σε περίπτωση ελληνοτουρκικής σύγκρουσης δε θα αξίζουν ούτε το χαρτί στο οποίο είναι τυπωμένες». (12\10\26)
Είναι γι αυτό που το γεράκι των ΗΠΑ δεν μάσησε τα λόγια του. Αναφερόμενος σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο μίλησε για «ζητήματα ευαίσθητα και ζωτικής σημασίας (τα οποία) σχετίζονται με λεπτές καταστάσεις που εμπεριέχουν και συμπεριλαμβάνουν και άλλες χώρες». Ζητήματα που «είναι καλύτερο να αντιμετωπιστούν μέσω άλλης πρωτοβουλίας και διπλωματίας, εκτός μιας συνέντευξης Τύπου».
Και από την ιστοσελίδα τα «ΝΕ» αντιγράφουμε:
Το επόμενο διάστημα δύσκολα θα είναι ανέφελο στις σχέσεις με την Τουρκία. Υπάρχει μια σειρά από θέματα που μπορούν εύκολα να εξελιχθούν επεισοδιακά: τα θαλάσσια πάρκα, η έναρξη των εργασιών που απαιτεί η πόντιση του καλωδίου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ή η πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων σε 12 ναυτικά μίλια νότια της Κρήτης.
Ανεξάρτητα από τη νομιμότητα των ελληνικών ενεργειών, η αντίδραση της Άγκυρας είναι απρόβλεπτη. Όλοι αναγνωρίζουν ότι – όπως και πανευρωπαϊκά – και στην περίπτωση Ελλάδας – Τουρκίας δεν υπάρχει πια η παλιά βεβαιότητα πως οι Αμερικανοί θα παρέμβουν τελικά για να αποτρέψουν ανεξέλεγκτη κλιμάκωση μεταξύ δύο συμμάχων τους. (11\10\26)
Ωστόσο παρά τις αμφιβολίες ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός ήταν και είναι για την ελληνική άρχουσα τάξη ο πιο ισχυρός σύμμαχος, ο μόνος ίσως που μπορεί, αν τον βολεύει, να βοηθήσει αξιόπιστα. Αν τον βολεύει!
Τώρα όσο αφορά τα πανηγύρια που έστησαν τα «δικά μας» ΜΜΕ, ιδιαίτερα τα κρατικά, δεν χρειάζεται να αναφερθώ, όπως και για τη συμπεριφορά της κυβέρνησης και των λοιπόν συστημικών κομμάτων που ανέκαθεν φημίζονταν για την αμερικοδουλοφροσύνη τους. Ως προς αυτό αραθέτω δείγμα:
Θεωρείστε ένας εξ ημών! Το είπε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, ολίγον σοσιαλιστής παλιότερα, ονόματι Γιώργος Γεραπετρίτης, στον Αμερικανό ομόλογό του. Ονόματι Μάρκο Ρούμπιο. Ο οποίος λίγο πριν είχε προσφέρει στην ανθρωπότητα, με την ομιλία του στην ανυπεράσπιστη Πνύκα, τη συνταγή για το δίκαιο του ισχυρού, ανακατεύοντας μια δόση Πλάτωνα, Πλούταρχο και Αριστοτέλη με δέκα δόσεις Τραμπ. Έτσι που να προκαλέσει τον μέχρι σιέλου θαυμασμό του δικού μας: συνέβαλε τρομερά στην κατανόηση από όλους του περιεχομένου της Δημοκρατίας και των αρχών της φιλοσοφίας, είπε. Για τον Ρούμπιο! Με τον οποίο συμφώνησε 100% -σιγά μη δεν συμφωνούσε- ο αυτουργός της Ελληνικής Αγωγής και διδάκτωρ εθνικισμού, Άδωνις Γεωργιάδης.
Η Πνύκα ως σύμβολο Δημοκρατίας
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας σε δημοσιογράφους την Πέμπτη στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», λίγο πριν αναχωρήσει από την Αθήνα με προορισμό τη Λισαβόνα εξήγησε γιατί μίλησε από την Πνύκα:
«Πρόκειται για ένα συνεπές μήνυμα. Ο χώρος είναι προφανώς πολύ ιδιαίτερος, διότι εδώ γεννήθηκε η δημοκρατία. Εδώ βρίσκονται οι ρίζες πολλών από τους πυλώνες και τα θεμέλια της Δύσης. Επομένως, ήταν ένας ιδιαίτερος χώρος και μια ευκαιρία να εκφωνηθεί εκεί αυτή η ομιλία», σημείωσε.
Επίσης μια εβδομάδα μετά την επίσκεψή του έγραψε στο Fox News:
«Την Τετάρτη, ταξίδεψα στην Πνύκα, μια πλαγιά με θέα τους κίονες της Ακρόπολης στην Αθήνα. Εκεί, μετέδωσα ένα απλό μήνυμα: Η Δύση βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι. Οι αποφάσεις που θα λάβουμε την επόμενη δεκαετία θα καθορίσουν τον επόμενο αιώνα – και θα καθορίσουν εάν ο πολιτισμός μας διατηρήσει τη θέση του στην κορυφή του κόσμου ή θα παραδοθεί σε ένα μέλλον υποτέλειας και παρακμής».
Είπαν τα «δικά μας» φιλοκυβερητικά και αμερικανόφιλα ΜΜΕ:
Στην ιστοσελίδα Liberal.gr διαβάζουμε:
«Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών δεν ήρθε στην Αθήνα για να επαναλάβει τα αυτονόητα περί καλών σχέσεων. Επέλεξε την Πνύκα για να μιλήσει για τη Δύση, για το πώς γεννήθηκε, γιατί κυριάρχησε και τι πρέπει να κάνει για να μην παραμεριστεί. Σε αυτή την αφήγηση, η Ελλάδα δεν είναι κομπάρσος. Είναι κεντρικός παίκτης. Δεν είναι συνηθισμένο ένας Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών να αναγνωρίζει στην Ελλάδα τέτοιο ρόλο στη διαμόρφωση της αμερικανικής ταυτότητας. Αυτές οι αναφορές δεν είναι τυπικές φιλοφρονήσεις. Είναι πολιτική τοποθέτηση.
Εδώ ακριβώς τα λόγια του Ρούμπιο για την Ελλάδα αποκτούν βαρύτητα. Μας χαρακτήρισε «πηγή σταθερότητας» και πρότυπο συμμάχου. Αυτά δεν είναι τυπικές φιλοφρονήσεις. Είναι η αναγνώριση ότι η Ελλάδα, στα μάτια της Ουάσιγκτον, δεν είναι μόνο ιστορικό σύμβολο αλλά και σύγχρονη δύναμη για τη Δύση.
Για χρόνια αναρωτιόμασταν αν οι Ηνωμένες Πολιτείες καταλαβαίνουν τις ελληνικές θέσεις. Ίσως, ήρθε η ώρα να ρωτήσουμε αν εμείς καταλαβαίνουμε τι εννοούν οι Αμερικανοί όταν μιλούν για έθνος, κυριαρχία και συμμαχίες.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα είναι μια εξαιρετική αφορμή.» (υπογρ δική μου)
Τώρα όσον αφορά τα σοβαρά ξένα ΜΜΕ με ψυχραιμία έγραψαν πράγματα κοντά στην αλήθεια:
«Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επέλεξε ένα εντυπωσιακό σκηνικό στην Ελλάδα για να υπενθυμίσει την προσήλωση της κυβέρνησης Τραμπ στην “αναπολογητική” επιδίωξη της ισχύος», σημειώνει το πρακτορείο Bloomberg.
«O επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επικαλέστηκε μορφές της Αναγέννησης και εμβληματικές προσωπικότητες του ελληνικού πολιτισμού, εξηγώντας ότι οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να επιδιώξουν την κυριαρχία και την αναγέννησή τους. Παράλληλα, επέκρινε άλλες δυτικές χώρες επειδή άφησαν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις να αποδυναμωθούν και επειδή εκχώρησαν μέρος της κυριαρχίας τους σε διεθνείς θεσμούς», υπογραμμίζει το Bloomberg.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, ο Ρούμπιο κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να κυριαρχήσουν στους τομείς του πολέμου με drones, των κρίσιμων ορυκτών, της κυβερνοασφάλειας και της «υπερνοημοσύνης», της νέας φράσης που έχει υιοθετήσει ο Τραμπ για την τεχνητή νοημοσύνη.
«Η ομιλία της χρονιάς»: Με αυτόν τον χαρακτηρισμό υποδέχεται η συντακτική επιτροπή της Wall Street Journal την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, εκτιμώντας ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών άγγιξε το ουσιαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Δύση: την απώλεια εμπιστοσύνης στον εαυτό της, στις αρχές και στις δυνατότητές της.
Στο editorial της, με τίτλο «Ο Μάρκο Ρούμπιο πιάνει την ουσία της υπόθεσης», η εφημερίδα περιγράφει μια ηθική και πολιτική κρίση αυτοπεποίθησης, η οποία διαβρώνει τόσο την ευημερία του δυτικού κόσμου όσο και τη βούλησή του να υπερασπιστεί τις αξίες του. Ως επίκαιρο αντίδοτο προτείνει την ομιλία που εκφώνησε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στην Αθήνα.
Και τώρα ας δούμε και τι έγραψαν οι δημοκρατικά ευαίσθητοι Έλληνες δημοσιογράφοι:
«Ήταν εσφαλμένο να δοθεί η δυνατότητα στον Ρούμπιο να μιλήσει από ένα χώρο ο οποίος εκφράζει συμβολικά κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που “αποπνέει” η σημερινή αυταρχική ομάδα η οποία διοικεί την Αμερική (υπό τον Ντόναλντ Τραμπ).
Και καταρχήν.
Τι εκφράζει συμβολικά η Πνύκα;
Η Πνύκα εκφράζει συμβολικά το αξεπέραστο αρχαιοελληνικό ιδανικό για τη δημοκρατία.
Υπενθυμίζω, ότι η αρχαιοελληνική κοινωνία ήταν μια «αυτόνομη κοινωνία» η οποία ήξερε πολύ καλά (όπως μας λέει ο Κορνήλιος Καστοριάδης) ότι δεν υπήρχε υπερβατικότητα και ήξερε επίσης πολύ καλά ότι οι ίδιοι οι πολίτες της έπρεπε να “φτιάξουν” τους θεσμούς και τους νόμους.
Και υπό το πρίσμα αυτής της κοσμοθεωρίας οι Αθηναίοι πολίτες συνέρχονταν στην εκκλησία του δήμου για να διαβουλευθούν για το «κοινό αγαθό».
Μην ξεχνάμε, άλλωστε, αυτό που έλεγε ο Αριστοτέλης, δηλαδή ότι “ο πολίτης ήταν ο ικανός άνθρωπος ο οποίος μπορούσε να κυβερνήσει και να κυβερνηθεί”». (Βήμα 14\10\26)
«Τι μας είπε τελικά ο Ρούμπιο για το τι θεωρούσαν οι Αθηναίοι ως Δημοκρατία; Με μια πρόταση: fierce individuality and relentless ambition, που σημαίνει “ανηλεής ατομικότητα και ατέρμονη φιλοδοξία”. Και μάλιστα κατονόμασε τις αξίες αυτές ως τον ακρογωνιαίο λίθο του δυτικού πολιτισμού.
Αν αυτό σημαίνει Δημοκρατία μάλλον ο Ρούμπιο έχει μπερδέψει τη Δημοκρατία με τη Θάτσερ που είχε θρασύτατα δηλώσει: there is no such thing as society, there are only individuals, που σημαίνει “δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα που λέμε κοινωνία, υπάρχουν μόνο άτομα”. Σίγουρα η Αθήνα το πράγμα που λέγεται ατομισμός δεν το είχε διδάξει και μάλλον ο Ρούμπιο μπέρδεψε την ατομική θεωρία του Δημόκριτου με τον ατομισμό/εθνικισμό του δόγματος MAGA.
Η Δημοκρατία όπως την εννοούσαν οι Αθηναίοι ήταν το ακριβώς αντίθετο: “Καὶ ὄνομα μὲν διὰ τὸ μὴ ἐς ὀλίγους ἀλλ’ ἐς πλείονας οἰκεῖν δημοκρατία κέκληται”, όπως τη διατύπωσε ο Περικλής στον Επιτάφιο, που σημαίνει “και το όνομά της είναι δημοκρατία επειδή κυβερνούν οι πολλοί και όχι οι λίγοι”».( ΕΦΣΥΝ 15\10\26 Υπογρ δική μου)
Έχουν δίκιο; Από μια πλευρά ναι! Ωστόσο υπάρχει και μια άλλη πλευρά στο θέμα: Η Δημοκρατία της Αθήνας ήταν Δημοκρατία μιας δουλοκτητικής κοινωνίας. Δημοκρατία για τα αφεντικά όχι όμως και για τους δούλους. Ωστόσο η Δημοκρατία των ελεύθερων πολιτών ήταν ένα – για την εποχή της – προοδευτικό ιστορικό βήμα για την ανθρωπότητα κι ας ήταν δημοκρατία της κυρίαρχης τάξης. Όμως ήταν Δημοκρατία μόνο για την κυρίαρχη τάξη!
Επίσης η Δημοκρατία του κράτους της πολιτείας των Αθηνών είχε και μια σοβαρή – και πάλι για την εποχή της – ιμπεριαλιστική τάση, είναι γνωστές οι κατακτήσεις της και αποικίες της, – δεν θα κάνω ιστορία – όπου πλήρωναν το φόρο υποτέλειας.
Και όπως κάθε ιμπεριαλισμός είχε το Βιετνάμ και το Ντε-μπιε-φου της, στην περίφημη εκστρατεία της Σικελίας. Οπότε ο συμβολισμός έχει δύο αναγνώσεις…!
