Πρόσφατα, η διοίκηση του ΕΟΠΑΕ (Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Απεξάρτησης) προσπάθησε να παρουσιάσει ως μεγάλη επιτυχία την υπογραφή μιας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΣΣΕ). Αν όμως κανείς κοιτάξει καλύτερα θα ανακαλύψει ότι το αφήγημα περί «ιστορικής κατάκτησης» δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα. Ο Σύλλογος Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ, με ανακοίνωσή του, αποδομεί πλήρως αυτή την απάτη και εξηγεί τι πραγματικά κρύβεται πίσω από την υπογραφή.
Ο ΕΟΠΑΕ δημιουργήθηκε από τη συγχώνευση όλων των δημόσιων και δωρεάν προγραμμάτων απεξάρτησης (ΚΕΘΕΑ, 18 Άνω, ΟΚΑΝΑ, Αργώ, κα) και στην πράξη αντί να ενισχύσει τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της απεξάρτησης, τον υπονόμευσε αφού αποκόπηκε από το ΕΣΥ, συγκέντρωσε όλη την εξουσία σε μια διορισμένη διοίκηση και κατάργησε τις συνελεύσεις εργαζομένων και θεραπευόμενων. Έτσι οι εργαζόμενοι βρέθηκαν εκτεθειμένοι με μετακινήσεις χωρίς τη θέλησή τους και ΕΔΕ σε όσους και όσες αντιδρούν.
Μυστική διαπραγμάτευση
Μια σημαντική πληγή είναι η ίδια η διαδικασία. Πρόκειται για μια «σύμβαση» που γεννήθηκε στα κρυφά, χωρίς καμία ενημέρωση, χωρίς διάλογο με τους εργαζόμενους και χωρίς τη συμμετοχή τους. Δεν νοείται συλλογική σύμβαση όταν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι πληροφορούνται εκ των υστέρων για ένα έτοιμο κείμενο. Αντί να συζητηθεί ανοιχτά, η διοίκηση διάλεξε ένα μόνο σωματείο και συναντήθηκε μαζί του κεκλεισμένων των θυρών.
Η διοίκηση, αντί να ανοίξει διάλογο με όλα τα σωματεία, επέλεξε το «αρεστό» – και κατά τη διοίκηση «αντιπροσωπευτικότερο» – σωματείο εργαζομένων, τον Πανελλήνιο Σύλλογο Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ (ΠΣΕ), παρακάμπτοντας την ίδια τη νομοθεσία. Ακόμα κι αν κάποιος σύλλογος κριθεί «λιγότερο αντιπροσωπευτικός», έχει κάθε δικαίωμα να καταθέσει προτάσεις. Αυτό το δικαίωμα καταστρατηγήθηκε ευθέως.
Όχι ΣΣΕ, αλλά φτωχό πακέτο παροχών
Ας δούμε όμως και το περιεχόμενο. Τι ρυθμίζει άραγε αυτή η «ιστορική» σύμβαση; Σχεδόν τίποτα από όσα ορίζει μια πραγματική ΣΣΕ. Αμοιβές, επιδόματα, ωράρια, υπερεργασία, άδειες, συνθήκες εργασίας και συλλογικά δικαιώματα απουσιάζουν από την συγκεκριμένη ΣΣΕ. Αυτό που προσφέρει είναι ένα πακέτο οικειοθελών παροχών (για να ισχύσει, πρέπει πρώτα να το εγκρίνει το Υπουργείο Οικονομικών) . Δεν γίνεται καμία ουσιαστική κουβέντα για το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, για τις άδειες που παραμένουν στην ευχέρεια της διοίκησης, δεν παρέχει κανένα δικαίωμα για εκπαίδευση, εποπτεία και αξιοκρατία.
Την ίδια στιγμή, εξαφανίζονται ευνοϊκότερες ρυθμίσεις που ίσχυαν από προηγούμενες ΣΣΕ (άδειες μητρότητας, εκπαιδευτικές άδειες, μειωμένα ωράρια, μακροχρόνια απουσία λόγω ασθενειών) για εργαζόμενους που προέρχονται από το ΚΕΘΕΑ.
Από τη σύμβαση εξαιρούνται όσοι εργάζονται με το καθεστώς «Παροχής Υπηρεσιών» (μπλοκάκι). Πρόκειται για το καθεστώς με το οποίο γίνονται πλέον οι περισσότερες νέες προσλήψεις, υποκαθιστώντας την μόνιμη και σταθερή εργασία. Έτσι, ένα μεγάλο τμήμα του προσωπικού μένει έξω από τη «σύμβαση».
Γιατί τώρα;
Γιατί όμως η διοίκηση επέλεξε αυτή την τακτική, ενώ στον ΟΚΑΝΑ αρνιόταν συστηματικά κάθε σύμβαση; Η απάντηση είναι για να κρύψει την αποτυχία της. Η δημόσια εικόνα του ΕΟΠΑΕ είναι αρνητική, οι ΕΔΕ διαδέχονται η μία την άλλη, οι αυθαίρετες μετακινήσεις και η στοχοποίηση είναι καθημερινότητα. Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο, χρειάζεται ένα εντυπωσιακό αφήγημα. Με αυτό τον τρόπο, ένα φτωχό πακέτο παροχών παρουσιάζεται ως «ιστορική κατάκτηση».
Από την πλευρά του ο Σύλλογος Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ δηλώνει ξεκάθαρα: «Δεν αποδεχόμαστε ότι για τα επόμενα 3 χρόνια τα σημαντικά ζητήματα θα παραμείνουν άλυτα ή στη διακριτική ευχέρεια των διοικήσεων».
Ανάγκη για πραγματικές ΣΣΕ
Η υπόθεση αυτή δείχνει πώς μια ΣΣΕ που δεν ρυθμίζει μισθούς, δικαιώματα και άδειες είναι εντελώς κενή, πώς η μυστική συναλλαγή βαφτίζεται «διάλογος» και η αυθαιρεσία της διοίκησης παρουσιάζεται ως «επιτυχία». Η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι η ενίσχυση των αγωνιστικών σωματείων και η ενίσχυση της συμμετοχής των εργαζομένων .
Οι εργαζόμενοι στον ΕΟΠΑΕ –και σε κάθε χώρο– δεν έχουν ανάγκη από υποσχέσεις για «δωράκια» (που μπορεί μάλιστα να μην τους δοθούν ποτέ). Έχουν ανάγκη από πραγματικές Συλλογικές Συμβάσεις που θα κατοχυρώνουν τα εργασιακά τους δικαιώματα, όπως το επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, την προστασία από τις αυθαίρετες μετακινήσεις και τις ΕΔΕ, τις άδειες μητρότητας και τις εκπαιδευτικές άδειες σε όλους τους εργαζόμενους.
