Γιούλη Βέλλιου, Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, MSc, εργαζόμενη στη Διεύθυνση Πολεοδομίας – Υπηρεσιών Δόμησης Δήμου Κορδελιού Ευόσμου – Τμήμα Πολεοδομικών εφαρμογών, Χωροταξικού σχεδιασμού και Ρυθμίσεων
Το πρόσφατο σκάνδαλο διαφθοράς που αποκαλύφθηκε σε πολεοδομικές υπηρεσίες της Αττικής ήρθε να προστεθεί στην ατελείωτη λίστα των σκανδάλων που συνδέονται με την κυβέρνηση της ΝΔ τα τελευταία χρόνια.
Η υπόθεση αφορά κύκλωμα που δραστηριοποιούνταν σε Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) και συναφείς φορείς, με αντάλλαγμα χρηματικά ποσά για την προώθηση υποθέσεων και την εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων. Οι αποκαλύψεις οδήγησαν σε συλλήψεις, προφυλακίσεις και παραιτήσεις κυβερνητικών στελεχών που φέρονται να συνδέονται με την υπόθεση. Η «άριστη» κυβέρνηση της ΝΔ είχε και σε αυτόν τον τομέα τα χέρια της χωμένα στο μέλι των κρατικών ταμείων που κατά τα άλλα τόσο μισεί.
Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων στις πολεοδομίες δεν έχει καμία σχέση με τα φαινόμενα διαφθοράς που αποκαλύφθηκαν. Και δεν έχει φυσικά κανένα λόγο να υποστηρίξει ανθρώπους που χρησιμοποιούν την θέση τους στο δημόσιο για προσωπικό πλουτισμό ή για την εξυπηρέτηση επιχειρηματικών συμφερόντων. Όμως, την ίδια στιγμή, είναι απαραίτητο να δούμε τι κρύβεται πίσω από τον ορυμαγδό δημοσιευμάτων και τηλεοπτικών ρεπορτάζ που παρουσιάζουν συλλήβδην τις πολεοδομίες ως «άντρα διαφθοράς» και όλους τους εργαζόμενους ως εν δυνάμει επίορκους.
Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ και μήνες η κυβέρνηση προωθεί σχέδιο για την αφαίρεση των αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών Δόμησης από τους δήμους και τη μεταφορά τους στο Κτηματολόγιο. Η σημερινή εκστρατεία απαξίωσης των ΥΔΟΜ διευκολύνει πολιτικά αυτή την κίνηση. Καλλιεργείται η αντίληψη ότι το πρόβλημα βρίσκεται στους δήμους και ότι η λύση είναι η ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση εξουσιών στο κεντρικό κράτος.
Στην πραγματικότητα, όσοι γνωρίζουν από κοντά τη λειτουργία των Υπηρεσιών Δόμησης, γνωρίζουν ότι το βασικό πρόβλημα είναι η χρόνια υποστελέχωση, η υποχρηματοδότηση και η διαρκής μεταφορά ευθυνών στους εργαζόμενους χωρίς την αντίστοιχη στήριξη. Σε πολλές υπηρεσίες ελάχιστοι μηχανικοί καλούνται να διαχειριστούν χιλιάδες υποθέσεις, να απαντήσουν σε πολίτες, να διενεργήσουν ελέγχους, να αντιμετωπίσουν πιέσεις από πολιτικούς παράγοντες και επιχειρηματικά συμφέροντα, ενώ παράλληλα φέρουν τεράστιες πειθαρχικές, αστικές και ποινικές ευθύνες για κάθε υπογραφή τους. Μάλιστα, οι μηχανικοί των πολεοδομιών φέρουν ευθύνη και για υποθέσεις οι οποίες εξετάστηκαν πριν οι ίδιοι/ες ξεκινήσουν να δουλεύουν στην υπηρεσία!
Οι μισθοί παραμένουν εξαιρετικά χαμηλοί σε σχέση με τα προσόντα, τις γνώσεις και τις ευθύνες που απαιτούνται. Δεν είναι τυχαίο ότι όλο και λιγότεροι νέοι μηχανικοί επιλέγουν να εργαστούν στις δημόσιες υπηρεσίες. Το κράτος ζητά από έναν νέο επιστήμονα να αναλάβει τεράστια ευθύνη για αποδοχές που δεν επαρκούν ούτε για μια αξιοπρεπή διαβίωση (860€ καθαρά). Το αποτέλεσμα είναι η συνεχής γήρανση του προσωπικού, τα κενά που δεν καλύπτονται και η επιδείνωση των συνθηκών εργασίας για όσους παραμένουν.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως λύση τον αυξημένο έλεγχο από το κράτος. Όμως η εμπειρία δείχνει ότι η διαφθορά δεν είναι αποτέλεσμα της οργανωτικής μορφής μιας υπηρεσίας. Είναι αποτέλεσμα ενός συστήματος στο οποίο μεγάλα οικονομικά συμφέροντα ασκούν πίεση για να παρακάμπτουν κανόνες, να επιταχύνουν διαδικασίες ή να εξασφαλίζουν προνομιακή μεταχείριση. Η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τους δήμους στο Κτηματολόγιο δεν πρόκειται να εξαλείψει αυτά τα φαινόμενα, ίσα ίσα τα μεγάλα συμφέροντα θα έχουν απευθείας σύνδεση με την κυβέρνηση που σε κάθε μεγάλο ζήτημα που έχει προκύψει δίνει «γη και ύδωρ» σε μεγαλοεπενδυτές που πλουτίζουν σε βάρος της φύσης και της κοινωνίας.
Χρειάζεται οι εργαζόμενοι και η κοινωνία να δουν πίσω από την κυβερνητική προπαγάνδα και τη διαστρέβλωση των ΜΜΕ. Και χρειάζεται οι εργαζόμενοι στις πολεοδομίες να οργανωθούν συλλογικά μέσα από τα σωματεία τους, διεκδικώντας μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, αξιοπρεπείς αμοιβές, ουσιαστική νομική και τεχνική στήριξη, καθώς και διαφάνεια και δημοκρατικό έλεγχο στη λειτουργία των υπηρεσιών. Ο μόνος τρόπος που μπορούν να αντιμετωπιστούν φαινόμενα διαφθοράς είναι με την εφαρμογή διαδικασιών εργατικού και κοινωνικού ελέγχου και διαχείρισης στους Δήμους.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ) και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Μηχανικών Τεχνολογικού Τομέα Δημοσίων Υπαλλήλων έχουν κηρύξει απεργία-αποχή 22-30 Ιούνη και πανελλαδική απεργία 25 Ιούνη με συγκέντρωση έξω από το Υπουργείο Οικονομικών.
