Δημοσιεύομε ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας για μια Νέα, Ενωτική και Ανατρεπτική Αριστερά (Αναμέτρηση – ΑΠΟ – ΔΕΑ – Μετάβαση – Ξεκίνημα)
Μπλοκαρίστηκε ο ταξικός αντεργατικός κόφτης που πήγε να περάσει «στα ψιλά»
Μετά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση έκανε ένα βήμα πίσω, αλλά χρειάζεται επαγρύπνηση
Η κυβέρνηση της ΝΔ συνεχίζει την ολομέτωπη επίθεση σε βάρος των εργαζόμενων τάξεων. Μέσα σε μία απορρυθμισμένη αγορά εργασίας, όπου μόνο ψήγματα κανόνων προστασίας έχουν απομείνει για τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την υψηλή εργοδοτική παραβατικότητα στους χώρους εργασίας. Η κυβέρνηση, σε πρόσφατο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, περιλάμβανε διάταξη (άρθρο 19 παρ. 1 περ. β’) που έφερνε μια ριζική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενες και οι εργαζόμενοι διεκδικούν το δίκιο τους όταν προσφεύγουν στις εργατικές διαφορές. Μετά τις αντιδράσεις, η διάταξη άλλαξε, εξαιρώντας τις εργατικές διαφορές από την υποχρεωτική προδικαστική διαδικασία στο νομοσχέδιο που τελικά κατέθεσε στη βουλή. Παρόλα αυτά δείχνει τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης και έχει σημασία τα σωματεία και το εργατικό κίνημα ευρύτερα να μπουν σε επιφυλακή.
Η διάταξη προέβλεπε την υποχρεωτική διαμεσολάβηση πριν την προσφυγή στα δικαστήρια. Αυτό σήμαινε ότι αν ένας εργαζόμενος επιθυμεί να καταθέσει αγωγή έναντι του εργοδότη του, αυτή θα ήταν αδύνατη αν δεν έχει προηγηθεί μια απόπειρα συμβιβασμού με διαμεσολαβητή ιδιώτη δικηγόρο/διαμεσολαβητή. Σχεδιάστηκε λοιπόν ένας οριζόντιος εξωδικαστικός μηχανισμός με τον οποίο εξισώνονται οι εργατικές διαφορές με τις συνήθεις αστικές και εμπορικές διαφορές.
Η διαδικασία αυτή είναι ανεξάρτητη από την προσφυγή στην επιθεώρηση εργασίας. Σήμερα, αν μια εργαζόμενη θέλει να επιχειρήσει να επιλύσει μισθολογικές διαφορές όπως καθυστερήσεις πληρωμών, απλήρωτες υπερωρίες, δώρα και επιδόματα, έχει τη δυνατότητα εφόσον το επιθυμεί να προσφύγει στην Επιθεώρηση Εργασίας και να διεκδικήσει το δίκιο της, δωρεάν. Επίσης, μπορεί να πάει απευθείας στα δικαστήρια χωρίς να προσφύγει σε κανενός είδους εξωδικαστικό μηχανισμό επίλυσης της εργατικής διαφοράς.
Εάν περνούσε η διάταξη που εισήγαγε την υποχρεωτική ιδιωτική διαμεσολάβηση, το «επισπεύδον μέρος» (που σχεδόν πάντα στις εργατικές διαφορές είναι ο εργαζόμενος που ζητά δεδουλευμένα ή αποζημίωση) θα ήταν αναγκασμένος να προκαταβάλει εξ ολοκλήρου το κόστος και την αμοιβή του διαμεσολαβητή και να επιβαρυνθεί με δυσβάσταχτα κόστη.
Ως εκ τούτου, η διάταξη αποτελούσε έναν σοβαρό ταξικό «κόφτη» για την εργατική πλευρά , η οποία θα καλούνταν να πληρώσει από την τσέπη της -την ήδη επιβαρυμένη λόγω της απληρωσιάς- πέρα από τα έξοδα του δικαστηρίου, και αυτήν την υποχρεωτική προδικαστική διαδικασία. Ταυτόχρονα πλήττεται το ίδιο το δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας, στο δικαίωμα των εργαζομένων να ζητήσουν το δίκιο τους, να ζητήσουν δηλάδη δικαστική προστασία, ένα δικαίωμα που είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο.
Με δεδομένο ότι η εργασιακή σχέση είναι μια άνιση σχέση και το «αδύναμο μέρος» είναι των εργαζομένων, μια τέτοια αλλαγή θα οδηγούσε σε επώδυνους συμβιβασμούς. Στην πράξη, υπό την απειλή της ανεργίας και της φτωχοποίησης της η εργατική πλευρά θα αναγκαζόταν να αποδεχτεί πιο δυσμενείς για αυτήν όρους. Η υποχρεωτική διαμεσολάβηση είναι εργαλείο για οδυνηρούς συμβιβασμούς σχετικά με τις οφειλόμενες απολαβές, τα δώρα, τα επιδόματα, τις απλήρωτες υπερωρίες. Επιπλέον, η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων είχε επισημάνει ότι η διάταξη δημιουργούσε σοβαρό ρίσκο, καθώς κατά τη διάρκεια της πρόσκλησης και της εισαγωγικής συνεδρίας δεν προβλεπόταν αναστολή των παραγραφών και των σύντομων αποσβεστικών προθεσμιών που έχουν οι εργατικές αξιώσεις (π.χ. η 3μηνη προθεσμία για ακύρωση απόλυσης). Δηλαδή ο χρόνος των προθεσμιών για την εργατική πλευρά θα «έτρεχε» κανονικά, παρότι το κράτος της επέβαλε μια επιπλέον διαδικασία.
Παράλληλα, η κυβέρνηση σχεδίαζε την επιπλέον αποξένωση των εργαζομένων από τα σωματεία και τους συλλόγους τους. Η εκπροσώπηση της εργαζόμενης από το σωματείο της, επαφιόταν στην κρίση του διαμεσολαβητή και την σύμφωνη γνώμη του εργοδότη! Στο άρθρο 167 προβλέπεται ότι η «συμμετοχή τρίτων προσώπων» γίνεται μόνο αν συμφωνούν και οι δύο πλευρές. Αντίθετα, στις εργατικές διαφορές που συζητούνταν στην Επιθεώρησης Εργασίας, το σωματείο μπορούσε να εκπροσωπεί τους εργαζομένους.
Ιδιαίτερα προβληματικό ήταν το γεγονός ότι δεν υπήρχε καν διάκριση ούτε για τις περιπτώσεις βίας και παρενόχλησης στην εργασία! Η εργαζόμενη που προσέφυγε λόγω βίας ή παρενόχλησης στην εργασία, θα καλούνταν σε μία υποχρεωτική διαδικασία διαμεσολάβησης, και μάλιστα χωρίς την παρουσία του σωματείου. Ήδη υπήρχε φόβος των εργαζομένων να καταγγείλουν τέτοια περιστατικά, όπως αποδεικνύουν και οι στατιστικές. Με τη σχεδιαζόμενη διάταξη θα αποθαρρύνονταν ακόμα περισσότερο να κάνουν το βήμα και να καταγγείλουν τέτοιες συμπεριφορές, καθώς υποχρεωτικά θα έπρεπε να περάσουν από «διαπραγμάτευση» και «προσπάθεια επίλυσης» με την εργοδοτική πλευρά. Έτσι, παραγνωρίζεται πλήρως και υποβαθμίζεται η υποτίμηση και η προσβολή προσωπικότητας που υφίσταται η εργαζόμενη, ενώ οδηγείται και σε μια διαδικασία επανατραυματισμού της αντί προστασίας της.
Τα παραπάνω κάνουν κατανοητό ότι η διάταξη αποτελούσε ένα ακόμη δώρο για τους εργοδότες. Με την πρόφαση της αποσυμφόρησης των δικαστηρίων και της «ταχύτερης επίλυσης» θα εμποδιζόταν η συνταγματικά κατοχυρωμένη πρόσβαση των εργαζόμενων στη δικαιοσύνη. Ακόμα, η πρόσβαση στα δικαστήρια, από δικαίωμα και κατάκτηση θα μετατρεπόταν σε εμπόρευμα που αποφέρει κέρδη σε ιδιώτες δικηγόρους για να παίζουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή.
Η κυβέρνηση δεν κατάφερε να περάσει τη συγκεκριμένη διάταξη στα μουλωχτά. Οι αντιδράσεις των συνδικάτων και των δικηγορικών συλλόγων απέτρεψαν αυτό το ενδεχόμενο. Όμως αυτό δε σημαίνει ότι δε θα επιχειρήσει να το επαναφέρει στη συνέχεια. Στις πολιτικές οργανώσεις, τα συνδικάτα και το εργατικό κίνημα συνολικά επαφίεται το καθήκον να φέρουμε το ζήτημα στο προσκήνιο και να διατηρήσουμε την επαγρύπνηση απέναντι σε τέτοιες διατάξεις. Ταυτόχρονα, να εργαστούμε ενωτικά παλεύοντας για συλλογικές συμβάσεις εργασίας, χτίζοντας την αλληλεγγύη της τάξης απέναντι στον κατακερματισμό.
Διεκδικούμε
/ Την στελέχωση και ουσιαστική ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας, ώστε κάθε εργαζόμενος/η να μπορεί να επιλύει άμεσα και δωρεάν τις διαφορές του, εξωδικαστικά·
/ Καμία υποχρεωτικότητα, κανένα πρόσθετο εμπόδιο και φραγμός στην πρόσβαση στην δικαιοσύνη.
Παλεύουμε για την κατάργηση όλων των αντεργατικών διατάξεων που έχουν αυξήσει δραματικά την παραβατικότητα των εργοδοτών σε όλους του κλάδους εργασίας.
