Τράπεζες – Παράσιτα 

Τη στιγμή που γράφεται το άρθρο 3 αμερικανικές τράπεζες έχουν καταρρεύσει (και μία τέταρτη «χαροπαλεύει») και στη συνέχεια ακολούθησε η ελβετική Credit Suisse. Η τελευταία είναι ένας κολοσσός του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος, η δεύτερη μεγαλύτερη ελβετική τράπεζα με ιστορία 166 χρόνων. 

Σε όλες τις περιπτώσεις οι κυβερνήσεις έτρεξαν να σώσουν την κατάσταση – στις ΗΠΑ οι καταθέτες διασώθηκαν, στην Ελβετία η Credit Suisse αφού πρώτα στηρίχτηκε με περίπου 100 δισ.  ευρώ, απορροφήθηκε από τη UBS (την πρώτη σε μέγεθος ελβετική τράπεζα). Μπροστά στον γκρεμό, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Ελβετίας δεν είχαν άλλη επιλογή από το να παρέμβουν. 

Αν άφηναν τις τράπεζες αυτές απλά να κλείσουν με τους καταθέτες να επωμίζονται το κόστος, θα πηγαίναμε κατευθείαν σε ότι έγινε στη δεκαετία του 1930: μαζική οικονομική κατάρρευση, μαζικά κλεισίματα επιχειρήσεων, μαζική ανεργία, κοινωνική και πολιτική αναταραχή χωρίς προηγούμενο στην πρόσφατη ιστορία. 

Έτσι ξαφνικά οι τραπεζίτες-λάτρεις της ελευθερίας των αγορών, οι φανατικοί εχθροί της κρατικής παρέμβασης, «προσκυνούν» και «δοξάζουν» το κράτος. Πρόκειται όμως για κυνικούς υποκριτές: οι δικές τους επιλογές και πολιτικές προκαλούν, ξανά, μια νέα κρίση. Αυτές οι πολιτικές τους, τους αποφέρουν ασύλληπτα κέρδη. Όταν επιφέρουν όμως την κατάρρευση, το κόστος το πληρώνουν οι οικονομίες και τα λαϊκά στρώματα. 

Το πραγματικό ερώτημα 

Το ερώτημα που θέτουν οι απολογητές του συστήματος είναι «τι μπορούμε να κάνουμε για να αποφεύγουμε τους κινδύνους των τραπεζικών καταρρεύσεων» στο μέλλον και γενικά. 

Το πραγματικό ερώτημα όμως είναι άλλο: γιατί οι τράπεζες με την τερατώδη εξουσία την οποία κατέχουν –που τους επιτρέπει να βυθίζουν ολόκληρες οικονομίες συμπεριλαμβανομένης της διεθνούς σε κρίση και καταστροφή– ανήκουν στο ιδιωτικό κεφάλαιο; Γιατί δεν ανήκουν στην κοινωνία, έτσι ώστε να λειτουργούν για την εξυπηρέτηση των οικονομικών αναγκών της κοινωνίας αντί να κερδοσκοπούν προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου; 

Αυτός ακριβώς ο κερδοσκοπικός χαρακτήρας βρίσκεται πίσω από κάθε μεγάλη τραπεζική κρίση, είτε ήταν αυτή του 1929, είτε η πιο πρόσφατη του 2007-8-9. 

Το χρέος 

Η προηγούμενη μεγάλη διεθνής τραπεζική κρίση συνέβη το 2007-8-9.  Στην Ελλάδα πήραμε μια πολύ καλή γεύση του τι σημαίνει κρίση, όταν το κόστος διάσωσης των τραπεζών (περίπου 250 δισ. ευρώ) μετατράπηκε σε δημόσιο χρέος το οποίο κλήθηκε να πληρώσει με αιματηρές συνέπειες ο ελληνικός λαός. 

Οι μηχανισμοί σήμερα είναι διαφορετικοί από τότε, αλλά η ουσία είναι παρόμοια. Οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν από την προηγούμενη κρίση μέχρι σήμερα, οδήγησαν στο μεγαλύτερο παγκόσμιο χρέος που έχει υπάρξει ποτέ – στα 300 τρισεκατομμύρια (300 χιλιάδες δισεκατομμύρια) δολάρια που αντιστοιχεί στο 349% του παγκόσμιου ΑΕΠ (σύμφωνα με την S&P Global Ratings και το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο, IIF). 

Ο πληθωρισμός 

Αυτό το χρέος αποτελεί το υπόβαθρο πάνω στο οποίο μια σειρά παράγοντες (το άνοιγμα των οικονομιών μετά τα λοκ-ντάουν της πανδημίας, η ενεργειακή κρίση του 2021, οι συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία, ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός ΗΠΑ και Κίνας, κλπ) οδήγησαν στην επανεμφάνιση του πληθωρισμού μετά από 4 δεκαετίες, και μάλιστα σε συνθήκες στασιμότητας στις μεγάλες οικονομίες του πλανήτη.

Για να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό οι «ανεπτυγμένες» χώρες αντέστρεψαν την πολιτική των μηδενικών επιτοκίων της προηγούμενης δεκαετίας και προχωρούν σε συνεχείς αυξήσεις που κυμαίνονται στο 5% στις ΗΠΑ, και από κοντά η Ευρώπη. Την ίδια στιγμή εφαρμόζουν πολιτικές συρρίκνωσης του εργατικού εισοδήματος (αρνούνται να δώσουν αυξήσεις στο ύψος του πληθωρισμού) και που οδηγούν σε αύξηση της ανεργίας έτσι ώστε να μειώσουν τη ζήτηση για να επιταχύνουν τη πτώση των τιμών. 

Ωρολογιακή βόμβα

Μόνο που η αύξηση των επιτοκίων πυροδοτεί την ωρολογιακή βόμβα της υπερχρέωσης. 

Οι υπερχρεωμένοι δανειολήπτες, που είχαν πάρει δάνεια όταν τα επιτόκια ήταν κοντά στο μηδέν, δεν μπορούν πια να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Αυτό ισχύει και για τα εργατικά νοικοκυριά που θα χάσουν σπίτια και άλλα περιουσιακά στοιχεία· ισχύει και για επιχειρήσεις που θα καταρρεύσουν, θα κλείσουν και θα απολύσουν κόσμο· ισχύει και για τράπεζες που θα έχουν απώλειες αφού οι δανειολήπτες δεν θα μπορούν να πληρώνουν τις δόσεις τους· ισχύει και για χώρες που είναι υπερχρεωμένες και θα αναγκαστούν να κηρύξουν χρεοκοπία. 

Σε όλες τις περιπτώσεις το κόστος θα το πληρώσουν τα λαϊκά στρώματα. 

Η ασύλληπτη καταστροφική δύναμη των τραπεζιτών

Την οικονομική ζωή κάθε χώρας, την ίδια την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας την ελέγχει το μεγάλο τραπεζικό κεφάλαιο – δηλαδή ιδιώτες καπιταλιστές με μοναδικό κριτήριο των επιλογών τους τη μεγιστοποίηση του κέρδους τους. Τα κερδοσκοπικά τους παιγνίδια, ο ατελείωτος τζόγος τους, είναι παιγνίδια με τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Και όμως, τα κάνουν εκ του ασφαλούς: όταν τα «παιγνίδια» τους προκαλέσουν την καταστροφή, τότε θα έρθει ο «προαιώνιος» εχθρός τους, το κράτος, και θα τους διασώσει, στο όνομα του καλού της κοινωνίας, φορτώνοντας το κόστος στα λαϊκά στρώματα. 

Οι τράπεζες στην κοινωνία, όχι στους κερδοσκόπους 

Το τραπεζικό σύστημα πρέπει να είναι δημόσιο, να ανήκει στην κοινωνία, να λειτουργεί με πλήρη διαφάνεια, κάτω από συνθήκες κοινωνικού και εργατικού ελέγχου και διαχείρισης. Η λειτουργία του πρέπει να έχει αποκλειστικό γνώμονα την εξυπηρέτηση των οικονομικών αναγκών της κοινωνίας και όχι το κέρδος. Δουλειά του πρέπει να είναι να χρηματοδοτεί τις επενδυτικές/αναπτυξιακές ανάγκες της οικονομίας και να παρέχει χαμηλότοκα δάνεια σε καταναλωτές και μικρο-επιχειρηματίες. Μόνο έτσι θα καταργηθεί ο παρασιτικός-καταστροφικός ρόλος που αυτή τη στιγμή επιτελούν οι τράπεζες στα χέρια των ιδιωτών. 

Η Αριστερά έχει υποχρέωση να έχει ψηλά στο πρόγραμμά της τη θέση της επαν-εθνικοποίησης του τραπεζικού συστήματος, σε συνθήκες εργατικού και κοινωνικού ελέγχου και διαχείρισης. Όποιο κόμμα μιλά στο όνομα της Αριστεράς, αλλά δεν προβάλλει την εθνικοποίηση των τραπεζών, απλά δεν είναι Αριστερά.

Ακολουθήστε το «Ξ» στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία άρθρα μας.

Μπορείτε επίσης να βρείτε αναρτήσεις, φωτογραφίες, γραφικά, βίντεο και ηχητικά μας σε facebook, twitter, instagram, youtube, spotify.

Ενισχύστε οικονομικά το xekinima.org

διαβάστε επίσης:

7,282ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,001ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
1,118ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
426ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής

Επίκαιρες θεματικές

Πρόσφατα άρθρα