Αντριάν Μπουλάρι
«O popull, sa shumë gjëra bëhen në emrin tënd…»
(Λαέ, πόσα πράγματα γίνονται στο όνομά σου…)
Είτε πρόκειται για τα τελευταία λόγια ενός πολιτικού κρατουμένου στην ταινία Gjeneral Gramafoni, είτε χρησιμοποιείται ως σχόλιο για τα τρέχοντα γεγονότα που εκτυλίσσονται στην Αλβανία, η φράση αυτή εκφράζει την ίδια απόγνωση σχετικά με την έλλειψη δημοκρατίας και την καταπάτηση της δικαιοσύνης.
Τρίπτυχο
Ο λόγος γίνεται για τα σχέδια του Τζάρεντ Κούσνερ (γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ) και της συζύγου του, Ιβάνκα Τραμπ (κόρης του Αμερικανού προέδρου), να προχωρήσουν στη δημιουργία πολυτελών ξενοδοχειακών μονάδων στο νησί Σαζάν, στην περιοχή Ζβερνέτς και στη λιμνοθάλασσα Νάρτα.
Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο, τόσο σε έκταση όσο και σε δαπάνες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του αλβανικού Τύπου, προβλέπεται να επενδυθούν περισσότερα από 4 δισεκατομμύρια δολάρια συνολικά, καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, σε μια έκταση περίπου 45.000 εκταρίων.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι επενδυτικό fund του έργου είναι η Affinity Partners (2021), εταιρεία διαχείρισης επενδύσεων του Τζάρεντ Κούσνερ, η οποία ιδρύθηκε στο Μαϊάμι μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο. Αρχικά χρηματοδοτήθηκε από κεφάλαια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, γεγονός που οδήγησε πολλούς να υποστηρίξουν ότι πρόκειται για μια ανταποδοτικού χαρακτήρα επιχειρηματική κίνηση, λόγω των σχέσεων που ανέπτυξε ο Κούσνερ ως σύμβουλος του Τραμπ στη Μέση Ανατολή.
Ο κύκλος γύρω από ένα επενδυτικό κεφάλαιο, το οποίο – σύμφωνα με τον Αλβανό πρωθυπουργό Έντι Ράμα – θα ωφελήσει χιλιάδες ανθρώπους, φαίνεται να στενεύει, καθώς η κατασκευαστική εταιρεία στην οποία ανατέθηκε το έργο (Atlantic Incubation Partners LLC) συνδέεται κεφαλαιακά με την εταιρεία του Κούσνερ.
Με απλά λόγια, παρατηρούμε ένα τρίπτυχο ανάμεσα στο επενδυτικό κεφάλαιο, την κατασκευαστική εταιρεία και τον Αλβανό πρωθυπουργό. Δηλαδή, στην πράξη, μια διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορά τον αλβανικό λαό, αλλά στην οποία πρωταγωνιστούν ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα και η πολιτική εξουσία.
Στρατηγική επένδυση;
Είναι εύκολο να αντιληφθούμε ότι από την πλευρά του Κούσνερ στόχος είναι η αύξηση του κεφαλαίου του και η ικανοποίηση του στενού πολιτικού και επενδυτικού του κύκλου. Όμως ποιος ο σκοπός του Αλβανού πρωθυπουργού;
Ο Έντι Ράμα μίλησε από την πρώτη στιγμή για μια στρατηγική επένδυση, η οποία θα τονώσει την οικονομία της Αλβανίας και θα ανοίξει πάνω από 1000 θέσεις εργασίας για τους ντόπιους. Όμως δεν ανέφερε ότι ένα τέτοιο έργο θα καταστρέψει μια περιοχή Natura, γεγονός το οποίο παραβιάζει διεθνείς συμβάσεις. Σύμφωνα με τις τελευταίες συνεντεύξεις του πρωθυπουργού τόσο στα αλβανικά όσο και στα διεθνή ΜΜΕ, η στάση του ως προς την ολοκλήρωση του έργου και ως προς τη σημασία του παραμένουν πεισματικά ίδιες. Ας δούμε όμως ρεαλιστικά εάν μπορούν να υποστηριχθούν τα όσα λέει ο Ράμα.
Το έργο εγκρίθηκε από τον Αλβανό πρωθυπουργό ως μια στρατηγικής σημασίας επένδυση, συνεπώς δεν προκηρύχθηκε κανένας διαγωνισμός. Ήταν ξεκάθαρα μια απόφαση του Ράμα για λογαριασμό του αλβανικού λαού. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν ήταν μια βιαστική απόφαση, μιας και συζητήσεις για επενδύσεις από μεριάς Κούσνερ και Ιβάνκας είχαν γίνει από τον Ιούλιο του 2024, σχεδόν δύο χρόνια πριν. Παρότι επενδυτική ευκαιρία, τα αλβανικά μέσα δεν το πρόβαλαν ποτέ μέχρι σήμερα. Λόγω του χρονικού περιθωρίου καθώς και της μυστικότητας του ζητήματος, παρατηρούμε ότι πρόκειται για μια ξεκάθαρα συνειδητή απόφαση χωρίς τη γνώση του λαού. Πράγμα το οποίο καταρρίπτει και τη στρατηγική σημασία και άρα και την απόφαση απευθείας ανάθεσης.
Το επιχείρημα σχετικά με την κάλυψη εργατικών θέσεων και την ανάπτυξη μπορεί να σταθεί; Η απάντηση είναι όχι. Μιας και δεν αρκεί μόνο να ανοίξουν 1000 θέσεις εργασίας, χωρίς να ξέρουμε το μέγεθος του εργατικού δυναμικού που θα χρειαστεί γενικά για το έργο, εάν οι θέσεις θα είναι μόνιμες ή περιοδικές καθώς και ποιες θα είναι. Με απλά λόγια, ποιο ποσοστό του έργου θα δοθεί μέσω της εργασίας στην τοπική κοινωνία και για πόσο.
Τέλος, η Αλβανία άρχισε να αναπτύσσεται την περίοδο 2013-14 και συνεχίζει να αναπτύσσεται σημαντικά ακόμα και σήμερα. Μάλιστα ο τουρισμός αποτελεί το 20% του ΑΕΠ της, σύμφωνα με την INSTAT (Αλβανική Στατιστική Υπηρεσία). Πώς λοιπόν υπάρχει τέτοια ανάγκη για ανάπτυξη ώστε να παρακάμπτεται η γνώμη του λαού, όταν ήδη αναπτύσσεται, και γιατί ο τουρισμός ιδιωτικοποιείται (τμήμα του αλβανικού εδάφους περνάει στον Κούσνερ και σε χέρια επενδυτών) όταν αποτελεί κομμάτι της δημόσιας ανάπτυξης του κράτους;
Τεράστιο περιβαλλοντικό πλήγμα
Καθώς η συζήτηση εξελίσσεται, παράλληλα μπουλντόζες, φρουρούμενες από ένοπλους άνδρες ιδιωτικής εταιρείας security, έχουν ξεκινήσει εργασίες σε ένα κατά τα άλλα απροσδιόριστο έργο. Ένα έργο το οποίο έχει τεράστιο περιβαλλοντικό αντίκτυπο, μιας και οι περιοχές αυτές φιλοξενούν πάνω από 2500 καταγεγραμμένα είδη ζώων, με τα 70 να είναι απειλούμενα. Το πλήγμα για το περιβάλλον θα είναι τελειωτικό, μιας και ένα έργο τέτοιου μεγέθους δεν θα μολύνει το περιβάλλον μόνο κατά την κατασκευή αλλά και κατά τη λειτουργία. Εν γνώσει του Αλβανού πρωθυπουργού, ένας από τους πιο αγνούς βιοτόπους της Ευρώπης θα χαθεί. Με την απάντησή του να είναι κατά λέξη: «Θέλεις φλαμίνγκο; Είσαι σίγουρος ότι σε θέλουν και αυτά εσένα;».
Η Αλβανία βιώνει μια πρωτόγνωρη κατάσταση όχι τόσο στην κρίση δημοκρατίας ή την καταπάτηση της λαϊκής βούλησης. Έχοντας ξεκινήσει ως μια αυθόρμητη απάντηση στα καταστροφικά για το περιβάλλον σχέδια, το κίνημα οργανώθηκε και αυτοονομάστηκε Κίνημα Flamingo, λόγω του σπάνιου πτηνού το οποίο κατοικεί στις παραλίες της περιοχής του Βλόρε.
Γενίκευση των αιτημάτων
Πλέον το κίνημα δεν στέκεται άλλο στην περιβαλλοντική καταστροφή και το έργο Κούσνερ-Ιβάνκας, αλλά προχωρά σε μια πιο μαζική κινητοποίηση κατά της διαφθοράς, της έλλειψης δημοκρατίας και ελεύθερων εκλογών. Χαρακτηριστικά, μέσω της επίσημης ιστοσελίδας τους (FlamingoRevolution.org) παρέχουν διαρκή ενημέρωση για τα γεγονότα και τις κινητοποιήσεις τους, ενώ παράλληλα διεκδικούν:
- Παραίτηση της κυβέρνησης Ράμα.
- Σχηματισμό τεχνοκρατικής/μεταβατικής κυβέρνησης που θα οργανώσει ελεύθερες και δίκαιες εκλογές.
- Ακύρωση του έργου στο Ζβέρνετς (Zvernec).
- Ελεύθερες και δίκαιες εκλογές με πλήρεις δημοκρατικές εγγυήσεις.
Εκτός από τη διαδήλωση εναντίον του έργου στο Ζβέρνετς, υπάρχει και μια ξεκάθαρη επιθυμία για πολιτική αλλαγή από τους Αλβανούς πολίτες. Οι μακροχρόνιες δυσλειτουργίες του αλβανικού κράτους από το τέλος του καθεστώτος Χότζα και μετά, σε συνδυασμό με τα 13 χρόνια πρωθυπουργίας του Έντι Ράμα, τα οποία δεν έχουν διασφαλίσει ούτε τα βασικά για τον αλβανικό λαό (μεγάλη πλειονότητα στις επαρχίες δεν έχει σταθερή ύδρευση και ρεύμα), αποσυμπιέζονται εξαιτίας της δεδομένης κατάστασης και θέτουν τον καταπιεσμένο αλβανικό λαό σε μια κατάσταση όπου οι ίδιοι έχουν την επιθυμία να αποφασίσουν για τη χώρα και το μέλλον της.
Αποικιοκρατικός τουρισμός
Ολοκληρώνοντας, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι αντίστοιχα έργα έχουν ολοκληρωθεί και σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, η Σερβία, το Μαυροβούνιο και η Κύπρος. Πρόκειται για μια συχνή αποικιοκρατική μέθοδο του κεφαλαίου, να καταλαμβάνει περιοχές με πρόσχημα τον τουρισμό, την επένδυση και την ανάπτυξη. Δεν πρόκειται για τυχαία παραδείγματα, μιας και το νότιο ευρωπαϊκό κομμάτι έχει μπει στο στόχαστρο λόγω της φυσικής του ομορφιάς, της φθηνής γης, αλλά κυρίως λόγω της πολιτικής του κατάστασης, η οποία παρακάμπτει συνειδητά τη γνώμη του λαού και τον καταδικάζει, με τις αποφάσεις της, να χάσει την κληρονομιά του καθώς και την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του.
Σε συνδυασμό με τα συνθήματα του αλβανικού λαού και την εναντίωση σε κάθε ολιγαρχία, φωνάζουμε: Δεν σας ανήκουμε!
