Από τα νοσοκομεία και τα σχολεία μέχρι τους δήμους και τις δομές κοινωνικής πρόνοιας, οι ελλείψεις προσωπικού υπονομεύουν καθημερινά το δικαίωμα στην υγεία, την εκπαίδευση, την πρόνοια και τις δημόσιες υποδομές. Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια κατάσταση που επιβαρύνει τόσο τους εργαζόμενους όσο και εκατομμύρια πολίτες.
ΕΣΥ: 6.634 λιγότεροι εργαζόμενοι
Σύμφωνα με στοιχεία της ΠΟΕΔΗΝ που δημοσιοποιήθηκαν τον Αύγουστο του 2026, τα δημόσια νοσοκομεία διαθέτουν 6.634 λιγότερους εργαζόμενους σε σχέση με τον Οκτώβριο του 2021, όταν η πανδημία είχε οδηγήσει σε σημαντική ενίσχυση του προσωπικού. Από τα 3.953 ιατρικά μηχανήματα που διαθέτει το ΕΣΥ, περίπου τα μισά βρίσκονται σε λειτουργία.
Η έρευνα της ΠΟΕΔΗΝ για τα νοσοκομεία της Βόρειας Ελλάδας δίνει ακόμη πιο συγκεκριμένη εικόνα. Στο ΑΧΕΠΑ καταγράφονται 581 κενές οργανικές θέσεις, ενώ λειτουργούν μόλις 5 από τις 10 χειρουργικές αίθουσες. Στο Θεαγένειο λείπουν 141 νοσηλευτές και 39 εργαζόμενοι παραϊατρικού προσωπικού. Στο νοσοκομείο Καβάλας, από τις 905 οργανικές θέσεις υπηρετούν 461 εργαζόμενοι. Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται κλειστά τμήματα, ασθενείς που ταλαιπωρούνται και εργαζόμενοι που αναγκάζονται να σηκώσουν μόνοι τους το βάρος, με εξουθενωτικές υπερωρίες και εντατικοποίηση.
Δήμοι: 46.626 κενές θέσεις
Η εικόνα δεν είναι καλύτερη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μελέτη της ΕΕΤΑΑ (Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης) καταγράφει 114.946 οργανικές θέσεις. Από αυτές, μόλις το 57,3% καλύπτεται από μόνιμο προσωπικό και εργαζόμενους ΙΔΑΧ (Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου). Συνολικά 46.626 θέσεις παραμένουν κενές.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η κατάσταση στις τεχνικές υπηρεσίες. Από τις 8.502 οργανικές θέσεις μηχανικών καλύπτονται μόλις οι 4.147. Στις πολεοδομίες, από τις 2.340 θέσεις καλυμμένες είναι οι 1.164. Στην Πολιτική Προστασία υπηρετούν 489 εργαζόμενοι σε σύνολο 1.082 θέσεων. Οι συνέπειες είναι άμεσες, καθώς καθυστερούν αντιπλημμυρικά έργα, συντηρήσεις δρόμων, επισκευές σχολικών κτιρίων και παρεμβάσεις σε δημόσιες υποδομές. Οι δήμοι εξαρτώνται όλο και περισσότερο από εργολάβους και συμβασιούχους για πάγιες ανάγκες.
Κοινωνική πρόνοια: το προσωπικό καλύπτει τις μισές ανάγκες
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση στις δομές κοινωνικής πρόνοιας. Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΠΟΕΔΗΝ στις 6 Νοέμβρη, στις δομές υπηρετούν 2.500 εργαζόμενοι, ενώ οι ανάγκες υπολογίζονται σε περισσότερους από 5.000. Δεκάδες θέσεις φιλοξενίας παραμένουν κλειστές λόγω έλλειψης προσωπικού.
Η κατάσταση αυτή έχει δραματικές συνέπειες. Παιδιά που έχουν υποστεί κακοποίηση και βρίσκονται υπό εισαγγελική εντολή παραμένουν για μεγάλα διαστήματα σε νοσοκομεία, επειδή δεν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις στις κατάλληλες δομές. Πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι ανήλικα παιδιά που χρήζουν προστασίας κρατούνται σε κελιά της ΓΑΔΑ γιατί δεν υπάρχουν δομές που να τα φιλοξενήσουν!
Οι εργαζόμενοι από την πλευρά τους, καταγγέλλουν εξουθένωση της εργασίας τους.
Σχολεία: προσλήψεις με το σταγονόμετρο και χιλιάδες αναπληρωτές
Στην εκπαίδευση, η ίδια η έκταση των προσλήψεων αναπληρωτών αποτυπώνει τις ανάγκες του δημόσιου σχολείου. Οι αρχικές καταγεγραμμένες ανάγκες για το σχολικό έτος 2026-2027 ανέρχονταν σε 51.510 θέσεις. Μετά τη Β΄ φάση προσλήψεων αναπληρωτών (29 Σεπτεμβρίου), είχαν καλυφθεί 36.591, δηλαδή μόλις το 69%, αφήνοντας 16.383 κενά στα σχολεία.
Η Γ΄ φάση, που αναμένεται έως τις 17 Νοεμβρίου, θα καλύψει περίπου 3.500 με 4.000 θέσεις – δηλαδή λιγότερο από το ένα τέταρτο των καταγεγραμμένων κενών. Ακόμη και με τις συνολικά 45.000 εγκεκριμένες προσλήψεις αναπληρωτών, τα 7.000 οργανικά κενά (μόνιμες θέσεις που δεν έχουν καλυφθεί) και τα 8.000 λειτουργικά κενά (άδειες, αποσπάσεις, παραιτήσεις) δεν καλύπτονται πλήρως. Επομένως, το ζήτημα δεν είναι πόσοι αναπληρωτές προσλαμβάνονται, αλλά πόσες πραγματικές ανάγκες μένουν ακάλυπτες. Αυτοί που τελικά πληρώνουν τις ακάλυπτες ανάγκες είναι από τη μια οι μαθητές που χάνουν διδακτικές ώρες και από την άλλη οι εκπαιδευτικοί που καλούνται να καλύψουν τα κενά με υπερωρίες και συμπτύξεις τμημάτων.
Οι εξαγγελίες δεν αρκούν
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε στα τέλη Σεπτεμβρίου την έγκριση 20.870 προσλήψεων τακτικού προσωπικού για το 2027, με 4.650 θέσεις στην Υγεία, 3.845 στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, 592 στη Δικαιοσύνη και 450 στον e-ΕΦΚΑ. Επιπλέον, στις 16 Οκτωβρίου δημοσιεύτηκε προκήρυξη ΑΣΕΠ για 3.262 θέσεις μόνιμου προσωπικού και ΙΔΑΧ Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης.
Οι αριθμοί δείχνουν ότι οι ανάγκες είναι υπαρκτές και αναγνωρίζονται ακόμη και από την ίδια την κυβέρνηση. Το ερώτημα είναι πόσες από αυτές τις θέσεις θα καλυφθούν πραγματικά, πότε και με ποιες εργασιακές σχέσεις.
Η υποστελέχωση είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών που αντιμετωπίζουν τις δημόσιες υπηρεσίες με τη λογική του κόστους και όχι των κοινωνικών αναγκών. Η υποκατάσταση μόνιμου προσωπικού από συμβασιούχους, η ανάθεση υπηρεσιών σε εργολάβους και η αναβολή των αναγκαίων προσλήψεων μεταφέρουν το κόστος στους εργαζόμενους και στην κοινωνία. Χρειάζεται μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού σε όλους τους κλάδους, μονιμοποίηση των συμβασιούχων που καλύπτουν πάγιες ανάγκες και ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης. Χωρίς επαρκές και μόνιμο προσωπικό, δημόσιες υπηρεσίες για όλους δεν μπορούν να υπάρξουν.
