Άρθρο της Σύνταξης από το νέο τεύχος του «Ξ» (τεύχος 634) που κυκλοφόρησε την Πέμπτη 24 Σεπτέμβρη.
«Περίπλοκοι καιροί για Ευρώπη και Ελλάδα. Οι παραδοσιακές αξίες καταρρέουν και το κυρίαρχο επί δεκαετίες πολιτικό σύστημα τρίζει συθέμελα… Ο πόλεμος έχει επιστρέψει στο προσκήνιο… Τα μέτρα αντιμετώπισης του πληθωρισμού… θέτουν εν αμφιβόλω τις όποιες προοπτικές υπάρχουν για αναιμική, έστω, ανάπτυξη στην ΕΕ… Η κοινωνική αναταραχή έχει αυξηθεί άλλωστε, αν και υπόγεια ακόμη… Τα εθνικιστικά κόμματα βρίσκονται παντού σε άνοδο… ”άνθρακες” -δημοσκοπικά τουλάχιστον- φέρνει στην κυβέρνηση το πακέτο των 2,2 δισ. που μοίρασε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ… Η ΝΔ προσπαθεί να κρατηθεί στο όριο του 25% στην πρόθεση ψήφου, και ακόμα δεν έχει ανακοινωθεί το κόμμα Σαμαρά… Κανένα όμως, από τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν συμπυκνώνει τις προσδοκίες των πολιτών… Το κενό μισεί, όμως, όχι μόνο η φύση, αλλά και η κοινωνία. Προς το παρόν κυριαρχεί η αναμονή. Για κάτι καινούργιο που θα κινηθεί πέρα από τη λογική της διαχείρισης του συστήματος. Ποιος και πως θα καλύψει το κενό; Αυτό παραμένει το μεγάλο ζητούμενο».
Δεν πρόκειται για την ανάλυση κάποιας αριστερής εξωκοινοβουλευτικής οργάνωσης, αλλά για το βασικό άρθρο της Ναυτεμπορικής με ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου 2026. Η αγωνία για το που βαδίζει το σύστημα, του οποίου η εφημερίδα είναι κομμάτι, είναι έκδηλη.
***
Όπου και αν κοιτάξει κανείς τα πράγματα πηγαίνουν απ’ το κακό στο χειρότερο για τα λαϊκά στρώματα. Η εκτίναξη (ξανά) των τιμών στη βενζίνη αλλά και η αναμονή για πολύ μεγάλες αυξήσεις στο πετρέλαιο θέρμανσης δημιουργούν ανησυχία για το πως θα βγει ο χειμώνας. Το τελευταίο αυτό χτύπημα έρχεται να προστεθεί στο πληθωριστικό τσουνάμι των τελευταίων ετών, στις εξωφρενικά υψηλές τιμές των ενοικίων, στους λογαριασμούς ενέργειας που φέρνουν πανικό. Για να μη μιλήσουμε για το επίπεδο ζωής στις πόλεις ή για την πρόσφατη έρευνα της ΕΕ που βγάζει την Ελλάδα πρώτη σε επίπεδα στρες και κατάθλιψης που σχετίζονται με την εργασία.
Από την άλλη, όλα τα στοιχεία που αφορούν τους πλούσιους και την κυρίαρχη τάξη είναι θετικά: το χρηματιστήριο ανεβαίνει, τα κέρδη πάνε καλά, η διαφθορά είναι καλά εγκατεστημένη πάνω στον κρατικό μηχανισμό, και όλα τα μεγάλα κόμματα πίνουν νερό στο όνομα των «επενδυτών» και της «ανάπτυξης».
***
Γιατί ανησυχούν τότε;
Φυσικά υπάρχουν κομμάτια της κυρίαρχης τάξης που ζουν στον κόσμο τους (ή αλλιώς στη φούσκα που ο πλούτος φτιάχνει γύρω τους). Κάποια άλλα κομμάτια όμως βλέπουν τα αδιέξοδα που δημιουργεί η ίδια η πολιτική τους και ανησυχούν με τις εξελίξεις που αυτά μπορεί να φέρουν.
Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που η διεθνής οικονομική κρίση και η κρίση χρέους στην Ελλάδα οδήγησαν σε ένα μαζικό, πολύπλευρο και μαχητικό κίνημα (ειδικά την περίοδο 2010-2012) αλλά και στην ανατροπή του παλιού πολιτικού συστήματος στις εκλογές και το δημοψήφισμα του 2015. Το γεγονός ότι οι κατάπτυστες πολιτικές του Τσίπρα και της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ οδήγησαν στην αποκατάσταση της «τάξης» είναι βέβαια άλλο θέμα. Όμως, υπήρξε μια περίοδος που η κυρίαρχη τάξη βρέθηκε σε ένα απελπιστικό αδιέξοδο κι είχε χάσει τον έλεγχο.
***
Σήμερα φυσικά η κατάσταση είναι διαφορετική. Και δεν μπορούμε να έχουμε επανάληψη της ίδιας διαδικασίας. Όμως, το γεγονός ότι το σύστημα δεν έχει καμία ουσιαστική απάντηση σε κανένα από τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι/ες, απειλεί να δημιουργήσει νέες καταστάσεις αστάθειας.
Η Ακροδεξιά από την πλευρά της (τόσο οι γραβατωμένες όσο και οι φασιστικές εκδοχές της) προσπαθεί να αξιοποιήσει αυτό το κενό για να παρέμβει δυναμικά.
***
Το ζήτημα είναι τι κάνει η Αριστερά.
Στη σημερινή εποχή χρειάζονται κατά τη γνώμη μας μερικά βασικά πολιτικά στοιχεία που θα επέτρεπαν στην Αριστερά να καλύψει το πολιτικό κενό, στις επερχόμενες εκλογές αλλά και γενικότερα:
- Ανάγκη για κοινό αγώνα ενάντια στον κοινό εχθρό. Αυτό σημαίνει συνεργασίες και σε κινηματικό/τοπικό/συνδικαλιστικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο μετώπων και εκλογικών συνεργασιών.
- Ανατρεπτικό/αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα που θα ξεκινάει μεν από τα άμεσα προβλήματα του κόσμου και θα προτείνει λύσεις αλλά δεν θα καλλιεργεί αυταπάτες ότι οι λύσεις αυτές μπορούν να έρθουν από μια «καλύτερη διαχείριση» στο πλαίσιο του συστήματος.
- Εμπλοκή στα κινήματα και δημοκρατική λειτουργία. Δεν μπορεί να προχωρήσει καμία προσπάθεια στον χώρο της Αριστεράς αν δεν έχει ζωντανή επαφή με τα υπαρκτά κινήματα και δεν δίνει χώρο και λόγο στη βάση.
Το Ξεκίνημα δίνει τη μάχη για τη διάδοση αυτών των ιδεών, τον τελευταίο καιρό και μέσα από την Πρωτοβουλία για μια Νέα Ενωτική και Ανατρεπτική Αριστερά.
