Από την 26η Μαΐου και μετά έχουν γραφτεί πολλά για την φασαρία που προκάλεσε η ανακοίνωση του νέου κόμματος του Τσίπρα. Ειδικά για το ζήτημα του ονόματος – μια ευθεία προσβολή στην ιστορία των ανταρτών του ΕΛΑΣ, τα κόκκαλα των οποίων θα τρίζουν. Για αυτόν και μόνο τον λόγο ο Τσίπρας θα όφειλε να μην πλησιάζει τέτοια ονόματα.
Με ποιες θέσεις;
Πέρα όμως από τον ντόρο γύρω απ’ την ονομασία, εκεί που αξίζει να σταθεί κανείς είναι στο κείμενο της Ιδρυτικής Διακήρυξης. Αν μπορούσαμε να χωρίσουμε το κείμενο σε 3 βασικές «κατηγορίες» των όσων γράφει, αυτές θα ήταν:
- Γενικόλογες αναφορές – ευχολόγια, με τα οποία η συντριπτική πλειοψηφία των κομμάτων όλου του πολιτικού φάσματος θα συμφωνούσε.
- Σημεία που αποτελούν «πρόκληση» για τη νοημοσύνη και τη μνήμη του λαού, καθώς αναλύει καταστάσεις ή αναφέρεται σε γεγονότα που όταν ήταν πρωθυπουργός έκανε τα ακριβώς αντίθετα.
- Σαφές άνοιγμα προς τον κεντροδεξιό-πατριωτικό χώρο, με το δόγμα του «Νέου Πατριωτισμού»
Για έναν καπιταλισμό με όρια και κανόνες
Συμπληρωματικά στα παραπάνω, η Ιδρυτική Διακήρυξη κάνει σαφές σε πολλά σημεία ότι το κεντρικό πρόβλημα σήμερα, στην Ελλάδα και διεθνώς, δεν είναι το καπιταλιστικό σύστημα (συνολικά). Αλλά το γεγονός ότι αυτό λειτουργεί «δίχως έλεγχο» (σελ.1), ότι ζούμε σε έναν κόσμο «χωρίς κανόνες» (σελ.2), η οικονομική ισχύς λειτουργεί «χωρίς όρια» (σελ.2), η αγορά εργασίας «χωρίς κανόνες» (σελ.3) και τελικά, ότι η λύση είναι (σελ.9) να θεσπιστούν δομές ώστε μικρές-μεσαίες-μεγάλες επιχειρήσεις «να συνυπάρχουν και να λειτουργούν σε ένα πλαίσιο καθαρών και αυστηρών κανόνων».
Απέναντι δηλαδή στη διαχρονική ασυδοσία του καπιταλιστικού συστήματος, που λεηλατεί τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, ο Τσίπρας έρχεται να κάνει… τη μεγάλη τομή: να θεσπίσει «κανόνες», για να το κάνει λίγο πιο «ανθρώπινο»! Αυτό το έργο όμως η ελληνική κοινωνία το έχει ξαναδεί, με καταστροφικά αποτελέσματα. Όταν ο Τσίπρας ως πρωθυπουργός επέλεξε να μην συγκρουστεί με τα μεγάλα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, αλλά να συμβιβαστεί, με υποτιθέμενες «αμοιβαία επωφελής συμφωνίες» (λέγοντας πως κάνει φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις), τελικά υποτάχθηκε πλήρως σε αυτά, ψηφίζοντας το τρίτο μνημόνιο.
Στροφή στον πατριωτισμό
Σε σχέση με το τελευταίο σημείο, στο κείμενο υπάρχουν αρκετές και σαφείς αναφορές περί «Νέας Εθνικής Πυξίδας» κλπ. Αλλά και ο ίδιος ο Τσίπρας φρόντισε να «σπάσει» κάθε αμφιβολία, για παράδειγμα με τη συμβολική επιλογή των χρωμάτων, όπου -σύμφωνα με τον ίδιο- το μπλε συμβολίζει την «πατρίδα» και το κόκκινο τους «αγώνες». Άλλωστε, με κάθε ευκαιρία τονίζει τα «εθνικά συμφέροντα» (σελ.6), την «αδιαπραγμάτευτη αφοσίωση όλων στην πατρίδα» (σελ.7).
Επέλεξε μάλιστα να πέσει τόσο χαμηλά, μέχρι και στο σημείο να παραχαράξει τη φράση του Μαρξ «Από τον καθένα σύμφωνα με τις δυνατότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του» που αναφέρεται στην ελεύθερη πρόσβαση και διανομή αγαθών, πόρων και υπηρεσιών που θα μπορέσει να προσφέρει μια σοσιαλιστική κοινωνία, εντάσσοντάς την στο νέο του πατριωτικό αφήγημα ότι δήθεν το μέτρο αυτού του Νέου Πατριωτισμού «…(θα είναι) η προσφορά στην πατρίδα, από τον καθένα … Και η προσφορά της πατρίδας στον καθένα…» (η υπογράμμιση δική μας). Τέτοια κατάντια…
Πολιτικά φτωχή διακήρυξη, με θράσος
Συνολικά, πρόκειται για μια Ιδρυτική Διακήρυξη κόμματος πολύ φτωχή πολιτικά, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς το τι συνέβη την τελευταία δεκαετία. Κάθε προσπάθεια που ευελπιστεί να φέρει μια κάποια αλλαγή, οφείλει να περιγράψει το «πως» και «με ποιους» θα μπορέσει να το κάνει. Αλλιώς μένει στην καλύτερη περίπτωση ευχολόγιο, στη χειρότερη εξαπάτηση – και δεν θα είναι η πρώτη φορά.
Ποιος θα διαφωνούσε να μην υπάρχουν καρτέλ, να ζει μια ζωή με αξιοπρέπεια, να υπάρχουν ισχυροί δημοκρατικοί θεσμοί, κοινωνικό κράτος, δημόσια Υγεία-Παιδεία, στήριξη των μισθωτών κλπ εκτός από τους καπιταλιστές και τους πολιτικούς τους υπηρέτες; Κανείς. Αυτούσια ή παρόμοια προγραμματικά σημεία θα βρεθούν στα προεκλογικά προγράμματα όλων των κομμάτων. Τζάμπα φιλολαϊκός λόγος. Πως θα γίνουν όλα αυτά πράξη; Καμία απάντηση.
Πολύ περισσότερο ψεύτικες και θρασείς, χωρίς κανένα όριο ντροπής, είναι οι αναφορές περί γενοκτονίας των Παλαιστινίων. Όταν ο ίδιος ο Τσίπρας ως πρωθυπουργός ήταν αυτός που σύσφιξε ακόμα περισσότερο τις σχέσεις της Ελλάδας με το ισραηλινό κράτος-τρομοκράτη ανάγοντάς τες σε στρατηγικής σημασίας.
Αντίστοιχα, πόσο θράσος χρειάζεται να μιλάει κανείς για τα εργατικά δικαιώματα που ανατρέπονται. Όταν επί ημερών ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν ενισχύθηκαν, αλλά
- χτυπήθηκε το δικαίωμα στην απεργία δυσκολεύοντας την προκήρυξή της,
- προωθήθηκαν ατομικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, όπως για παράδειγμα σε προσωπικό νοσοκομείων που καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες (φύλαξη, καθαριότητα, σίτιση), κανονικοποιώντας την εργασιακή επισφάλεια,
- εφαρμόστηκαν όλες τις μνημονιακές ιδιωτικοποιήσεις (ΟΛΠ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ, Αεροδρόμια) ενάντια στις διεκδικήσεις των εργαζομένων, οι οποίες στη συνέχεια οδήγησαν σε απώλεια θέσεων εργασίας με εγκληματικά αποτελέσματα, ειδικά στην περίπτωση των τρένων,
- διορισμένες από τον ΣΥΡΙΖΑ διοικήσεις κρατικών οργανισμών στράφηκαν ενάντια στους εργαζόμενους (όπως στην περίπτωση των καθαριστριών της ΟΣΥ στην Αθήνα).
Και βέβαια, πόσο απύθμενο θράσος μπορεί να έχει αυτός που ανέτρεψε την απόφαση της πλειοψηφίας του λαού και το αποτέλεσμα του Δημοψηφίσματος του 2015, να γράφει τώρα ότι
«Η ίδια η ιδέα της Δημοκρατίας στηρίζεται στην παραδοχή πως οι πολλοί σκέφτονται πιο δίκαια και πιο σωστά από κάθε άτομο ξεχωριστά»…
Στην 5η σελίδα της Ιδρυτικής Διακήρυξης λέει:
«… μας εξουσιάζουν πάλι εκείνοι που μας βούλιαξαν. Το χειρότερο; Είναι αμετανόητοι. Έχουν τις ίδιες νοοτροπίες, και εφαρμόζουν τις ίδιες συνταγές, που μας οδήγησαν στην καταστροφή.»
Αν και αναφέρεται στην κυβέρνηση της ΝΔ, θα μπορούσε να μιλάει για τον ίδιο τον εαυτό του και το πολιτικό του πρόγραμμα.
Ποια λύση;
Ενδεχομένως αρκετοί να σκεφτούν «όλα τα παραπάνω μπορεί να είναι σωστά, αλλά θα ψηφίσουμε Τσίπρα για να φύγει ο Μητσοτάκης». Και όντως, απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη που είναι βουτηγμένη στα σκάνδαλα, τη διαφθορά, με Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, Pretador και παρακολουθήσεις, με ατελείωτες επιθέσεις ενάντια στο βιοτικό επίπεδο και τα δικαιώματα, οποιαδήποτε άλλη επιλογή για κάποιον κόσμο θα αποτελέσει εναλλακτική στην κάλπη.
Ο Τσίπρας προσωπικά και η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ απ’ το 2015 και μετά και όσων εμπλάκηκαν στην κυβέρνησή του εφαρμόζοντας μνημόνια λιτότητας, έχουν βαριές και σοβαρές ευθύνες. Τόσο για το επίπεδο που οδήγησαν τις ζωές των εργαζομένων και της πλειοψηφίας της κοινωνίας, όσο και για τη γροθιά στο στομάχι του κινήματος και της Αριστεράς – επιπτώσεις που ακόμα δεν έχουν ξεπεραστεί πλήρως.
Η ευθύνη όμως που μαζικά ο κόσμος δεν βρίσκει άλλη εναλλακτική και θα πάει να ξαναψηφίσει Τσίπρα, ΠΑΣΟΚ, Καρυστιανού ή θα απέχει σε μεγάλα ποσοστά, δεν ανήκει στον λαό. Ανήκει στο σύνολο της Αριστεράς -στον βαθμό που αναλογεί στην κάθε δύναμη- που δεν κατάφερε ακόμα να δώσει πειστικές απαντήσεις, να εμπνεύσει και να αποτελέσει αυτή την πραγματική εναλλακτική απέναντι στον Μητσοτάκη.
Για να το πετύχει αυτό χρειάζονται δύο πράγματα, συγχρόνως: διάθεση συνεργασίας και ανατρεπτικό πρόγραμμα. Οι περισσότερες δυνάμεις είτε κάνουν λόγο μόνο για «ενότητα», και αφήνουν σε δεύτερη μοίρα το πολιτικό πρόγραμμα πάνω στο οποίο θα στηριχθεί αυτή η ενότητα, είτε φτάνουν στο άλλο άκρο, να μην συνεργάζονται με όποιον δεν συμφωνεί 100% μαζί τους ή δεν ανήκει στις γραμμές τους (όπως το ΚΚΕ).
Κατά τη γνώμη μας, δεν γίνεται να υπάρξει διέξοδος από τον σημερινό κόλαφο χωρίς ευρεία συνεργασία των δυνάμεων της Αριστεράς που παλεύουν τόσο ενάντια στη σημερινή κυβέρνηση ΝΔ, όσο και στις πολιτικές που εφάρμοσε η προηγούμενη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Αυτό περιλαμβάνει δυνάμεις όπως το ΚΚΕ, το ΜΕΡΑ 25, την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, την πρωτοβουλία των 6 για μια ενωτική ανατρεπτική Αριστερά, κοκ.
Για να έχει αποτέλεσμα μια τέτοια συνεργασία, απαιτείται να έχει ένα πρόγραμμα που να απαντάει στα σημερινά προβλήματα της κοινωνίας συνδέοντάς τα με την ανάγκη για σύγκρουση με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και το ίδιο το σύστημα, ως βασική προϋπόθεση για να υπάρξουν κατακτήσεις υπέρ των εργαζομένων και της πλειοψηφίας της κοινωνίας. Μια τέτοια προοπτική, χωρίς αυτόκλητους ηγέτες-μεσσίες, με δυνάμεις που έχουν ρίζες στο εργατικό κίνημα και την κοινωνία, μπορεί να δώσει ξανά έμπνευση στους αγώνες και τα κινήματα. Οποιοσδήποτε μιλάει στο όνομα του λαού, αλλά στην ουσία υποτάσσεται στα συμφέροντα του συστήματος, είναι καταδικασμένος να αποτύχει – και ο Τσίπρας το έχει ήδη αποδείξει.
