«Γεωπολιτικά, ο Τραμπ προκαλεί τεκτονικές μετατοπίσεις σε όλα όσα θεωρούνταν σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες. Το σημαντικότερο όλων είναι το τεράστιο ρήγμα που δημιουργείται ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις ακολουθούσαν λίγο-πολύ ”πειθήνια” τις ΗΠΑ στις πολιτικές που οι τελευταίες αποφάσιζαν, από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου – εξυπηρετώντας βέβαια ταυτόχρονα και τα δικά τους ιμπεριαλιστικά συμφέροντα. Αυτή η συμμαχία ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες που επέτρεψαν στη Δύση γενικά και στις ΗΠΑ ειδικότερα να κυριαρχήσουν στον πλανήτη, ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991. Ο Τραμπ φαίνεται να οδηγεί αυτή τη συμμαχία σε ένα απότομο (και σοκαριστικό για τους βασικούς πρωταγωνιστές της) τέλος.»
3η Συνδιάσκεψη ISp, Μάρτιος 2025
Παρότι τον Μάρτη του περασμένου χρόνου η θητεία Τραμπ δεν είχε καλά-καλά ξεκινήσει, οι εκτιμήσεις που κάναμε σαν διεθνής οργάνωση (ISp) και σαν «Ξ» αποδείχτηκαν αρκετά ακριβείς. Ο Τραμπ έχει ρίξει μία βόμβα σε οτιδήποτε υπήρχε σαν σταθερά στον Δυτικό καπιταλισμό, και με κεντρικό ζήτημα τις σχέσεις των ΗΠΑ με τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Ο Τραμπ θεωρεί πως με αυτό τον τρόπο θα κάνει την Αμερική Μεγάλη – το σύνθημα του είναι Make America Great Again (MAGA – «Να Κάνουμε Ξανά την Αμερική Μεγάλη»). Στην πραγματικότητα ζητώντας να γίνει ξανά η Αμερική Μεγάλη, ο Τράμπ αναγνωρίζει πως η Αμερική δεν είναι πια μεγάλη, βρίσκεται σε υποχώρηση. Με άλλα λόγια, ο ίδιος είναι παράγωγο της Αμερικής σε υποχώρηση, όσο κι αν επιδιώκει να επιβάλει τους δικούς του όρους προβάλλοντας την «τεράστια ισχύ» που νομίζει πως εξακολουθούν να κατέχουν οι ΗΠΑ. Πρόκειται για μια αντίφαση που το μυαλό του μάλλον δεν μπορεί να συλλάβει.
Η Ευρώπη βέβαια, οι δυνάμεις που μέχρι τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο κυριαρχούσαν στον πλανήτη, βρίσκονται σε πλήρη και διαρκή υποχώρηση, πιο σωστά σε ιστορική παρακμή (δες, ενδεικτικά, το κείμενο της 3ης Συνδιάσκεψης ISp, η Παρακμή της Ευρώπης). Αυτό ο Τραμπ το καταλαβαίνει – αλλά, όπως όλα, σε βαθμό υπερβολής. Και ενώ απέναντι σε δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα δείχνει, με τον δικό του τρόπο κάποιου είδους σεβασμό, τους Ευρωπαίους αντίθετα τους χλευάζει, τους γελοιοποιεί, τους εκβιάζει, τους στέλνει «να κόψουν το λαιμό τους», δηλώνει πως στο Αφγανιστάν οι ευρωπαϊκοί στρατοί δεν έκαναν στην πραγματικότητα τίποτε, τους φορτώνει τη βασική ευθύνη για τις πολεμικές δαπάνες της Ουκρανίας, τους αναγκάζει να αυξήσουν τις δαπάνες των προϋπολογισμών τους για το ΝΑΤΟ στο τεράστιο 5% του ΑΕΠ, και πάει λέγοντας (για να μην αναφέρουμε εδώ το θέμα των δασμών και της οικονομίας που είναι ένα άλλο μεγάλο, ξεχωριστό κεφάλαιο).
Και μπορεί η απαγωγή του Μαδούρο να χαροποίησε εν μέρει τους Ευρωπαίους, αλλά την ίδια στιγμή τους ανησύχησε: μέχρι που θα φτάσει αυτός ο καουμπόι που φαίνεται να συνεχίζει να ζει στην εποχή του Φαρ Ουέστ; Ο Τραμπ επανέφερε το δόγμα Μονρόε (του 1823) το οποίο έλεγε ότι η Λατινική Αμερική είναι η πίσω αυλή των ΗΠΑ και θα κάνουν εκεί ότι θέλουν. Κι όλα δείχνουν πως απολαμβάνει την αλλαγή της ονομασίας σε δόγμα Ντονρόε (από το πρώτο του όνομα, Ντόναλντ, και το Μονρόε).
Η Γροιλανδία δεν τους άφησε επιλογή
Η στάση των Ευρωπαίων απέναντι στον Τραμπ ήταν για τον πρώτο χρόνο της θητείας του Τραμπ προσεκτική και υπομονετική – σε βαθμό δουλικότητας. Όμως το θέμα της Γροιλανδίας δεν τους άφηνε καμία επιλογή παρά να κάνουν κάτι.
Οι ΗΠΑ σύρανε την Ευρώπη στον πόλεμο της Ουκρανίας – αρχικά δυνάμεις όπως η Γαλλία και η Γερμανία ήταν διστακτικές και αναζητούσαν συμβιβασμό με τη Ρωσία. Στη συνέχεια τη σύρανε στον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα. Και από τα δύο οι Ευρωπαίοι καπιταλιστές χάνανε: η στάση τους απέναντι στη Ρωσία τους στερούσε το φτηνό φυσικό αέριο που κάλυπτε τις ενεργειακές τους ανάγκες, ενώ ο εμπορικός πόλεμος με την Κίνα τους περιόριζε τις δυνατότητες πρόσβασης στην Κινεζική αγορά, που είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη του κόσμου.
Η ΕΕ πρόσφερε στην Ουκρανία περισσότερα λεφτά (σε εξοπλισμούς και βοήθεια) από ότι οι ΗΠΑ, ενώ οι ΗΠΑ πουλάγανε πανάκριβο υγροποιημένο φυσικό αέριο στην Ευρώπη, βγάζοντας κέρδη και από αυτό, πέρα από τις αγορές όπλων και πυρομαχικών από τις ΗΠΑ. Όλα αυτά οι Ευρωπαίοι καπιταλιστές τα καταπίνανε, γιατί χωρίς τις ΗΠΑ νοιώθουν πως δεν μπορούν να σταθούν στον διεθνή ανταγωνισμό αλλά και απέναντι στη Ρωσία στο θέμα της Ουκρανίας.
Κι αφού πλήρωσαν όλο αυτό το κόστος… Κι αφού ξεκίνησαν μια «τρελλή» εκστρατεία κατατρομοκράτησης των πληθυσμών της Ευρώπης για τον διαβόητο «ρωσικό κίνδυνο» που απειλεί την Ευρώπη, και την ανάγκη τεράστιων εξοπλιστικών προγραμμάτων… Γιατί αν η Ρωσία νικήσει στην Ουκρανία δεν θα σταματήσει εκεί… και πριν περάσει πολύς καιρός η Ευρώπη θα… μιλάει ρωσικά, σύμφωνα με τον γελωτοποιό γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε… Κι αφού τα έκαναν όλα αυτά έρχεται ο Τραμπ και διεκδικεί την Γροιλανδία, το πιο μεγάλο νησί του πλανήτη, με μεγάλη στρατηγική σημασία και το πιο πλούσιο τμήμα της Ευρώπης σε ορυκτά και κρίσιμα μέταλλα.
Αν για το Ντονμπάς (το οποίο διεκδικεί από την Ουκρανία και σταδιακά καταλαμβάνει η Ρωσία) οι Ευρωπαίοι πρέπει να κάνουν όλα όσα λένε, για την Γροιλανδία τι πρέπει να κάνουν; Είναι πάνω από 60 φορές πιο μεγάλη από το Ντονμπάς και 3,5 φορές πιο μεγάλη από την ίδια την Ουκρανία που είναι η πιο μεγάλη σε έκταση χώρα της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Κι έτσι προκύπτει φυσιολογικά το ερώτημα ποιος είναι τελικά ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τους Ευρωπαίους; Ο Πούτιν ή ο Τράμπ; Ο τραμπούκος που βρίσκεται στο τιμόνι του πλανήτη απειλούσε ευθέως με τη χρήση βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας – για να μην υπάρχουν παρανοήσεις, απειλούσε να στείλει στρατό και να την καταλάβει!
Κάτω από αυτή την πίεση οι Ευρωπαίοι ηγεμόνες αναγκάστηκαν να ανασκουμπωθούν και να αρχίσουν να αντιδρούν. Και πάλι δημόσια, οι δηλώσεις τους ήταν μετρημένες για να μην αποξενώσουν τον… σύμμαχο (με τέτοιους φίλους τι τους θέλεις τους εχθρούς). Στο παρασκήνιο όμως άρχισαν να συζητάνε την επιβολή δασμών που πλησιάζουν τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ, ακόμα και το κλείσιμο των αμερικανικών βάσεων στην Ευρώπη!
Και τότε ο Τραμπ έκανε, λιγάκι απ’ ότι φαίνεται, πίσω. Όχι από τη διεκδίκηση της Γροιλανδίας αλλά από τη χρήση βίας για την κατάληψή της. Όσο και αν συνεχίζει με το συνηθισμένο του ύφος να παριστάνει τον νταή που στο τέλος θα κάνει το δικό του, η συγκεκριμένη υποχώρηση του δείχνει ότι οι παληκαρισμοί του, αλλά και η πραγματική του δύναμη έχουν όρια.
Το Συμβούλιο Ειρήνης
Η πολιτική του παλληκαρά στο θέμα της Γροιλανδίας συνοδεύεται την ίδια περίοδο από μια άλλη «πρωτοβουλία» του: διαλύει κάθε έννοια διεθνούς συντονισμού με τους άλλους καπιταλιστές, αποχωρώντας από 66 συνολικά διεθνείς οργανισμούς.
Αποχωρεί από κάθε οργανισμό του ΟΗΕ που έχει να κάνει με θέματα όπως η διεθνής βοήθεια, η ανοικοδόμηση κατεστραμμένων περιοχών, η Υγεία, η Παιδεία, οι επιστήμες, τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο πολιτισμός, το περιβάλλον και η κλιματική κρίση, τα γυναικεία δικαιώματα κλπ, κλπ.
Και δημιουργεί ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» με αφορμή την «ανοικοδόμηση» της Γάζας (διάβαζε μετατροπή του παραλιακού 53% της Γάζας σε ριβιέρα, όπως ήθελε από την αρχή), στο οποίο καλεί δεκάδες χώρες (συνολικά 60, συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας και της Κίνας) από όλες τις ηπείρους να συμμετέχουν.
Σ’ αυτό το «Συμβούλιο Ειρήνης» ο Τραμπ θα είναι ο απόλυτος άρχοντας – θα αποφασίζει και θα διατάσσει, καμιά απόφαση δεν θα μπορεί να παρθεί αν δεν συμφωνεί εκείνος, αυτός και μόνο αυτός θα αποφασίζει τη σύνθεση του Συμβουλίου του ανάλογα με το αν αλλάξουν οι διαθέσεις του απέναντι σε συγκεκριμένους ηγέτες.
Το Συμβούλιο συγκροτείται με αφορμή την Γάζα, αλλά στην πραγματικότητα έχει άλλα, πιο μόνιμα χαρακτηριστικά. Στο καταστατικό του Συμβουλίου που πρότεινε ο Τραμπ στο Νταβός, δεν υπάρχει καμία αναφορά στην Γάζα. Αυτό που αναφέρεται στο καταστατικό είναι οι σκοποί της «προώθησης σταθερότητας, επαναφοράς της νόμιμης διακυβέρνησης και ειρήνης σε περιοχές που επηρεάζονται ή απειλούνται από συγκρούσεις».
Με άλλα λόγια ο Τραμπ θέλει στην πράξη να καταργήσει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (στην ουσία τον ίδιο τον ΟΗΕ) και να το αντικαταστήσει με ένα δικό του όργανο που θα καθορίζει πού θα υπάρχει πόλεμος και πού ειρήνη και που θα κατεβάζει και ανεβάζει κυβερνήσεις ανάλογα με τις αποφάσεις και τα συμφέροντα του MAGA. Θέλει να γίνει ο απόλυτος άρχοντας του πλανήτη, ένας αυτοκράτορας με τόσες εξουσίες που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο.
Είναι δυνατό να τα καταφέρει;
Θα ακολουθήσει δεύτερο μέρος, συνέχεια αυτού του άρθρου, στις επόμενες μέρες.
