Στις 11 Μαρτίου, η δίκη της Χρυσής Αυγής σε δεύτερο βαθμό έφτασε στο τέλος της μετά από 11 χρόνια. Η απόφαση είναι εκκωφαντική και ξεκάθαρη. Ένοχοι και οι 42 κατηγορούμενοι και εγκληματική οργάνωση η Χρυσή Αυγή. Ένοχη για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης όλη η ηγεσία της, ισόβια στον δολοφόνο του Παύλου Φύσσα, Ρουπακιά, ενώ ελάχιστα ελαφρυντικά αναγνωρίστηκαν σε κάποια μέλη της οργάνωσης. Οι ποινές ήταν ίδιες με αυτές της πρώτης δίκης, ενώ η βασική διαφορά ήταν το γεγονός ότι η Ελένη Ζαρούλια, βουλευτής και ηγετικό στέλεχος της εγκληματικής συμμορίας, θα βρεθεί πλέον στη φυλακή αφού δεν έγινε δεκτό το αίτημά της για μετατροπή της ποινής σε χρηματική, ούτε της δόθηκε αναστολή.
Μια καθαρά νεοναζιστική οργάνωση, με 7χρονη παρουσία στο κοινοβούλιο, η οποία έφτασε να παίρνει 536.000 ψήφους και ποσοστό 9,4% στις Ευρωεκλογές του 2014, καταδικάστηκε και σε δεύτερο βαθμό σαν εγκληματική και όλη η ηγεσία της βρέθηκε, ή παραμένει στη φυλακή.
Πως ήρθε αυτή η νίκη
Σήμερα μπορεί να φαίνεται απλό και λογικό. Αλλά αν θυμηθεί κανείς όλη την ιστορία της Χρυσής Αυγής, θα καταλάβει ότι μόνο εύκολο και αναμενόμενο δεν ήταν αυτό το αποτέλεσμα.
Και επειδή οι νίκες έχουν πολλούς πατέρες, είναι απαραίτητο να το ξεκαθαρίσουμε από την αρχή. Η εκπαραθύρωση της ΧΑ από τη βουλή και η καταδίκη της οφείλονται κατά βάση στη δράση του αντιφασιστικού κινήματος. Αυτό ήταν που σταμάτησε έμπρακτα την εξάπλωση της ΧΑ στις γειτονιές και τους δρόμους, με αντιφασιστικές επιτροπές, δράσεις, εκδηλώσεις, κλπ, αυτό ήταν που έδωσε απέναντί της τη μάχη των ιδεών σε κάθε χώρο όπου είχε παρέμβαση. Τέλος, αυτό ήταν που άσκησε ασφυκτική πίεση στην κυβέρνηση και τη δικαιοσύνη, οδηγώντας στη δικαστική διερεύνηση και την τελική καταδίκη της ΧΑ ως εγκληματικής οργάνωσης.
Και όταν λέμε αντιφασιστικό κίνημα εννοούμε όλους εκείνους και εκείνες, που με τον δικό τους τρόπο συνέβαλαν σε αυτό το αποτέλεσμα. Στους εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές/τριες των αντιφασιστικών κινητοποιήσεων όλα αυτά τα χρόνια. Στους διοργανωτές των χιλιάδων μικρών ή μεγαλύτερων αντιφασιστικών εκδηλώσεων εντός και εκτός Ελλάδας. Στους δικηγόρους της Πολιτικής Αγωγής και τους μάρτυρες κατηγορίας. Στους συνεπείς αντιφασίστες δημοσιογράφους. Στο πολύτιμο παρατηρητήριο της δίκης «Golden Dawn Watch». Στον Παύλο, τον Σαχζάτ, τα εκατοντάδες θύματα των φασιστικών ταγμάτων εφόδου. Και πάνω από όλα στην οικογένεια του Παύλου και φυσικά στην εμβληματική παρουσία της Μάγδας Φύσσα.
Αν δεν υπήρχαν όλοι αυτοί, η Χρυσή Αυγή θα είχε γιγαντωθεί ακόμα περισσότερο και θα συνέχιζε να κάνει ανενόχλητη ό,τι και κατά την περίοδο 1980-2013. Χρειάστηκαν 33 χρόνια εγκληματικής δράσης και η δολοφονία του Παύλου Φύσσα, για να φτάσει η υπόθεση στη δικαιοσύνη. Και αν δεν υπήρχε ο αντιφασιστικός ξεσηκωμός που ακολούθησε τη δολοφονία του Παύλου, οι χρυσαυγίτες θα ήταν ακόμα στη βουλή και τα τάγματα εφόδου στους δρόμους.
Τολμάνε σήμερα ο Μητσοτάκης, ο Σαμαράς και άλλοι, να μας λένε ότι αυτοί έβαλαν τη Χρυσή Αυγή στην φυλακή. Το κόμμα που έχει γεννήσει τις παρακρατικές ομάδες «Ρέηντζερς» και «Κένταυρους», τον Καρατζαφέρη, τον Βελόπουλο, την Λατινοπούλου, που έχει σήμερα στις γραμμές του Άδωνι, Βορίδη, Πλεύρη, και άλλους ακροδεξιούς, δεν μπορεί να διεκδικεί καμία δάφνη για τις νίκες του αντιφασιστικού κινήματος.
Το ύψος των ποινών
Θα μπορούσαν βέβαια οι ποινές να είναι μεγαλύτερες. Σήμερα μόνο ο Κασιδιάρης, ο Λαγός και ο Ρουπακιάς είναι ακόμα στην φυλακή από το πρωτόδικο δικαστήριο και οι δύο πρώτοι σύντομα θα αποφυλακιστούν. Με βάση τις αποφάσεις του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, φυλακίζονται πλέον και η Ε. Ζαρούλια, όπως και άλλοι τρεις χρυσαυγίτες για ένταξη σε εγκληματική οργάνωση και συμμετοχή στη δολοφονία Φύσσα και στην απόπειρα ενάντια στους Αιγύπτιους ψαράδες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η απόφαση είναι ασήμαντη. Κάθε άλλο. Καταρχήν δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μιλάμε για μια δικαιοσύνη με ταξικό πρόσημο και για δικαστικούς διορισμένους από την εκάστοτε κυβέρνηση. Αν τους αφήναμε ήσυχους, πιθανότατα θα ακολουθούσαν τη γραμμή δικαστικών τύπου Αδαμαντίας Οικονόμου που είχε προτείνει την αθώωση όλων πλην του Ρουπακιά στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο.
Δεν τους αφήσαμε. Στις 7 Οκτώβρη του 2020 είμασταν δεκάδες χιλιάδες έξω από το Εφετείο την ώρα της απόφασης, ενώ κανένας χρυσαυγίτης δεν τόλμησε αν εμφανιστεί. Αλλά και στις 4 Μάρτη του 2026, σε πολύ διαφορετικό κλίμα, πραγματοποιήθηκε μαζική αντιφασιστική συγκέντρωση, διεκδικώντας την επικύρωση της απόφασης για την εγκληματική οργάνωση.
Από την εγκληματική δράση στη γελοιοποίηση
Την ίδια ώρα με τις καταθέσεις των ίδιων των χρυσαυγιτών και τις αγορεύσεις των συνηγόρων τους, αποκαλύφθηκε ότι πίσω από την μαγκιά του τύπου «θα ξαναγυρίσουμε και θα τρέμει η γη», κρύβονταν εκπρόσωποι αυτού που ο Λ. Τρότσκι στο κείμενο «Τι είναι ο εθνικοσοσιαλισμός» αποκαλούσε «ανθρώπινη σκόνη».
Δεν τόλμησαν να υπερασπιστούν την ιδεολογία τους, ούτε και να αναλάβουν την πολιτική ευθύνη για τις πράξεις τους. Μόνο κλάματα, αλληλοκαρφώματα και γελοιοποίηση.
Η ιστοσελίδα της Χρυσής Αυγής και ο αρχηγός της, Ν. Μιχαλολιάκος, δεν έχουν πει κουβέντα για τη δεύτερη δίκη. Το ίδιο και ο Κασιδιάρης, που μόνο μετά το αποτέλεσμα είπε ότι θα προσφύγει στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Ούτε και οι στενοί τους συγγενείς (Εθνικό Μέτωπο, Propatria, κτλ) ψέλλισαν κάτι.
Για να πάρουμε μια ακόμη καλύτερη ιδέα, σύμφωνα με τις αγορεύσεις των συνηγόρων υπεράσπισης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο (όπως καταγράφηκαν από το «Golden Dawn Watch»):
- Ο Μίχος είναι εργαζόμενος σε χοιροστάσιο και καρκινοπαθής (αλλά χωρίς ιατρικά πιστοποιητικά).
- Ο Παναγιώταρος έχει κατάρτιση στη ζαχαροπλαστική και είναι ιδιοκτήτης αγροτουριστικής μονάδας στη Βυτίνα.
- Ο Κασιδιάρης έκανε μαθήματα ΚΑΡΠΑ στη φυλακή.
- Ο Λαγός έχει κάνει 1.092 μεροκάματα στη φυλακή.
- Ο Μιχαλολιάκος δεν έκανε τίποτα παρά μόνο ομιλίες.
Και όλοι οι υπόλοιποι δεν ήξεραν, δεν είδαν, δεν κατάλαβαν.
Η απονομιμοποίηση της Χρυσής Αυγής και με τη δικαστική βούλα έχει σημασία ειδικά για τα κοινωνικά εκείνα στρώματα που χωρίς να είναι φασίστες, θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον κορμό της υποστήριξης και τους ψηφοφόρους τους. Έχει σημασία επίσης ότι με βάση την απόφαση η Χρυσή Αυγή δεν πρόκειται να πάρει τα πάνω από 8 εκατομμύρια ευρώ που της έχουν παρακρατηθεί από την κρατική χρηματοδότηση.
Δεν ξεμπερδέψαμε με τον φασισμό, ούτε με τη Χρυσή Αυγή
Αυτά όλα δεν σημαίνουν ότι ξεμπερδέψαμε με τον φασισμό ή με τη Χρυσή Αυγή. Καταρχήν γιατί όλες οι κοινωνικές και οικονομικές αιτίες που εξέθρεψαν το φαινόμενο και συνολικά την ακροδεξιά, συνεχίζουν να υπάρχουν: κρίση κοινωνική και οικονομική, πόλεμοι, τεράστιο πολιτικό κενό.
Έπειτα, γιατί παρά τις δύο πλέον καταδικαστικές αποφάσεις, η Χρυσή Αυγή σήμερα έχει γραφεία στη Θεσσαλονίκη και τη Δράμα, ιστοσελίδες και social media, αλλά και οργάνωση νεολαίας, η οποία προσπαθεί εντατικά να επαναφέρει την εγκληματική συμμορία στις παλιές της «δόξες». Έχει μαθητικούς πυρήνες στα σχολεία και μόνο πρόσφατα έχουν καταγραφεί 20 περιστατικά σε 13 περιοχές της Αθήνας, με χρυσαυγίτες μαθητές να απειλούν και να τραμπουκίζουν αντιφασίστες μαθητές και εκπαιδευτικούς, ακόμη και να προσπαθούν να ματαιώσουν τον σχολικό εορτασμό της επετείου του Πολυτεχνείου.
Επιπλέον, στον χώρο του νεοφασισμού δεν έχουμε πια μόνο τη Χρυσή Αυγή. Υπάρχει ακόμα ο Κασιδιάρης, η Propatria, το Εθνικό Μέτωπο, ο Ιερός Λόχος και η ΕΟΝ στη Θεσσαλονίκη, καθώς και διάσπαρτες παρακρατικού τύπου δήθεν πατριωτικές συσπειρώσεις σε διάφορες πόλεις.
Συνεχίζουμε!
Συνοψίζοντας: γιορτάζουμε μαζί με το αντιφασιστικό κίνημα και εκτιμούμε τη μεγάλη σημασία της νίκης στο δικαστικό πεδίο. Από την άλλη, στο πεδίο της συνολικής μάχης με τον φασισμό, τώρα ξεκινάει ένας γύρος ακόμα πιο απαιτητικός και σύνθετος. Πλέον οι φασίστες θα είναι πιο προσεκτικοί, ενώ το πεδίο της δράσης τους θα διευρύνεται σε μια σειρά θέματα με τα οποία δεν ασχολούνταν στο παρελθόν. Παράλληλα, η διεθνής άνοδος της ακροδεξιάς θα τους δίνει επιπλέον ώθηση.
Όμως, και το αντιφασιστικό κίνημα και η Αριστερά έχουμε τα δικά μας όπλα. Έχουμε την εμπειρία των αγώνων των τελευταίων δεκαετιών. Έχουμε επίσης τις πιο ενεργές και μαχητικές δυνάμεις της κοινωνίας με το μέρος μας. Για να νικήσουμε και τις επόμενες μάχες, για να αποτρέψουμε την ανασυγκρότηση των δυνάμεων της ακροδεξιάς και του νεοφασισμού απαιτείται ενότητα στη δράση, συνεπείς, μαχητικές αντιφασιστικές εκστρατείες σε κάθε χώρο –ιδιαίτερα σε χώρους νεολαίας- και κατανόηση της ανάγκης αυτοτέλειας του αντιφασιστικού αγώνα, στο πλαίσιο του ευρύτερου αγώνα ενάντια στο σύστημα που γέννησε και διαιωνίζει τον φασισμό.
